Zeybek, MustafaKaya, Ali2021-07-012021-07-012020Zeybek, M , Kaya, A . (2020). Tarihi Yığma Kiliselerde Hasarların Fotogrametrik Ölçme Tekniğiyle İncelenmesi: Artvin Tbeti Kilisesi Örneği . Geomatik , 5 (1) , 47-57 . DOI: 10.29128/geomatik.568584https://hdl.handle.net/11494/3247Geçmişte yaşamış farklı medeniyetler inşa ettikleri anıtsal yapılarla günümüze önemli kültürel miraslar bırakmışlardır. Bu yapıların en ihtişamlıları ve döneminin özelliklerini yansıtan; kilise, cami gibi önemli dini yapılar genellikle yerleşim yerlerinin merkezinde inşa edilmiştir. Sonrasında gelen toplum bu yapıları kendi inançları doğrultusunda kullanarak şekillendirmişlerdir. Estetik görünüşlerinin yanında birçok medeniyetin kültürel hafızasını günümüze taşıyan tarihi yapıların korunması ve gelecek nesillere aktarılması insanlığın görevlerindendir. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Artvin ili ve çevresi zengin tarihe sahip olmakla birlikte farklı uygarlıklara da ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Bu çalışmada Tbeti (Cevizli) kilisesinin yapısal durumunun belirlenmesi, onarım ve güçlendirme için deplasman ölçümleri ele alınmıştır. Deplasman ölçümleri tek periyot olarak tasarlanmıştır. Duvarların üst kısımlarında oluşan hasarlar zemine yakın duvarlar baz alınarak incelenmiştir. Fotogrametrik olarak elde edilen veriler robust regresyon ve polinomal eğri uydurma yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda yapının kuzey kesiminde bulunan duvarlarda 5 cm’ye varan deplasmanlar tespit edilmiştir. Örnek bir çalışma olarak yığma yapım sistemiyle inşa edilen Tbeti kilisesinde meydana gelen deplasmanlar sunulmuştur. Çalışma sonucunda tek periyotluk ölçüler ile kilise ve diğer yapılarda duvarlar boyunca meydana gelen sapmaların düşeysel olarak tespit edilebileceği kanısına varılmıştır.The different civilizations that live in the past have left important cultural heritage to the present day with the monumental structures they built. The most magnificent of these structures and reflect the characteristics of their era; important religious buildings such as churches and mosques were usually built in the center of settlements. The later societies shaped these structures in line with their own beliefs. In addition to the aesthetic aspects, the preservation of historical buildings carrying the cultural memory of many civilizations to the present and transferring them to the next generations is one of the duties of humanity. Artvin province, located in the Eastern Black Sea Region, has a rich history and is known to host different civilizations. In this study, determination of structural status of Tbeti (Cevizli) church and displacement measurements for repair and strengthening are discussed. Displacement measurements are designed as a single period. The damages on the upper parts of the walls were examined with reference to the parts close to the ground. Photogrammetric data were evaluated by robust regression and polynomial curve fitting methods. As a result of the evaluation, displacements up to 5 cm were found on the walls in the northern part of the building. As an example study, displacements occurred in Tbeti church which was built with masonry construction system are presented. As a result of the study, it was concluded that the deviations occurring along the walls in churches and other buildings can be detected vertically with single period measurementstrinfo:eu-repo/semantics/openAccessYığma KiliseDeplasmanNokta BulutuKesitRobust RegresyonMasonry ChurchDisplacementPoint CloudCross SectionRobust RegressionPolynomial CurveArticle51475710.29128/geomatik.568584