Berberoğlu, MuratKızılkan, Çiçek2026-07-212026-07-212025https://hdl.handle.net/11494/6386Tarım sektörü, teknolojik gelişmelerin etkisiyle üretimden pazarlamaya, depolamadan finansmana kadar tüm değer zincirinde dijital dönüşüm sürecine girmiştir. Türkiye’de bu dönüşümün kurumsal çerçevesini Lisanslı Depoculuk (LD), Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) ve Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, üreticilerin bu sistemlere ilişkin bilgi düzeylerini, kullanım niyetlerini ve kullanılmama nedenlerini incelemektir. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde (Giresun, Ordu, Trabzon, Samsun) faaliyet gösteren 403 fındık üreticisinden anket yoluyla veri toplanmış; elde edilen veriler ANOVA, bağımsız örneklem t-testi ve Ki-Kare testi ile analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların yarısından fazlasının LD hakkında, yaklaşık %70’inin ise ELÜS ve TÜRİB hakkında düşük bilgi düzeyine sahip olduğunu göstermektedir. Yaş ve tarımsal tecrübe arttıkça LD ve ELÜS bilgi düzeyleri anlamlı biçimde yükselmekte; özellikle 56 yaş üzeri ve 21 yılın üzerinde tecrübeye sahip üreticiler daha yüksek bilgiye sahiptir. Cinsiyet açısından yalnızca LD’de anlamlı fark bulunmuş, kadınların bilgi düzeyi erkeklerden yüksek çıkmıştır. Ayrıca, bilgi düzeyi daha yüksek olan üreticilerin gelecekte sistemi kullanmaya daha eğilimli oldukları belirlenmiştir. LD ve ELÜS kullanım düşüklüğünün başlıca nedeni bölgede lisanslı depo bulunmaması iken, TÜRİB için temel neden yetersiz bilgilendirmedir. Katılımcıların çoğunluğu gelecekte de LD ve ELÜS’ü kullanmaya istekli değildir; TÜRİB için ise eğilim yarı yarıya dağılmaktadır. Kullanım dışı kalma nedenleri ile yaş ve tarımsal tecrübe arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamış, ancak bazı gruplarda örtük ilişkiler olabileceği değerlendirilmiştir. Sonuçlar, literatürde vurgulanan bilgi eksikliği, geleneksel pazarlama alışkanlıkları ve düşük finansal okuryazarlık bulgularıyla örtüşmektedir.The agricultural sector has entered a digital transformation process, reshaping the entire value chain from production to marketing, storage, and finance. In Türkiye, the institutional framework of this transformation is defined by licensed warehousing (LD), electronic warehouse receipts (ELÜS), and the Turkish Commodity Exchange (TÜRİB). The aim of this study is to examine producers’ knowledge levels, intentions to use, and reasons for non-adoption of these systems. Survey data were collected from 403 hazelnut producers in the Eastern Black Sea region (Giresun, Ordu, Trabzon, and Samsun) and analyzed using ANOVA, independent samples t-test, and Chi-square tests. The findings reveal that more than half of the participants have low knowledge of LD, while nearly 70% report low knowledge of ELÜS and TÜRİB. Knowledge of LD and ELÜS significantly increases with age and farming experience, particularly among those over 56 years and with more than 21 years of experience. Gender differences are significant only for LD, with women reporting higher knowledge than men. Moreover, producers with higher knowledge levels are more likely to express future adoption intentions. The main reason for low adoption of LD and ELÜS is the absence of licensed warehouses in the region, whereas insufficient information is the leading barrier for TÜRİB. The majority of producers remain unwilling to use LD and ELÜS in the future, while adoption intentions for TÜRİB are split nearly evenly. No statistically significant relationship was found between non-adoption reasons and demographic variables such as age or farming experience, although weak latent associations were observed in some subgroups. Overall, the results are consistent with the literature emphasizing limited knowledge, traditional marketing habits, and low financial literacy as barriers to adoption.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessTarımda dijitalleşmeLisanslı depoElektronik ürün senediTürkiye ürün ihtisas borsasıTarımsal finansmanDigitalization in agricultureLicensed warehousingElectronic warehouse receiptThe Turkish mercantile exchangeAgricultural financeTarımda dijitalleşme süreci: Lisanslı depoculuk, ELÜS ve TÜRİB üzerine bir alan araştırmasıDigital transformation in agriculture: A field research on licensed warehousing, EWR and TMEXArticle6043580360010.63556/tisej.2025.1598