Yazar "Atar, Neslihan" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim
    Öğe
    Aronya (Aronia melanocarpa) lipitlerinin farmasötik uygulamaları: Biyoyararlanım ve sürdürülebilirlik açısından bir inceleme
    (Artvin Çoruh Üniversitesi, 2026) Oktan, Ercan; Özkan, Öznur; Atar, Neslihan
    Tıbbi ve aromatik bitkiler, insan sağlığı üzerindeki olumlu etkileri sayesinde giderek daha fazla ilgi görmekte ve kullanım alanları genişlemektedir. Son yıllarda yapılan araştırmalar, bu bitkilerin yalnızca geleneksel tedavi yöntemlerinde değil, aynı zamanda farmasötik ve fonksiyonel gıda endüstrilerinde de potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, orman ekosistemlerinde değerlendirilebilecek yüksek katma değerli türlerden biri olan Aronia melanocarpa içerdiği fitokimyasal bileşiklerin yanı sıra lipit fraksiyonlarıyla da dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Aronia melanocarpa bitkisinden elde edilen lipit fraksiyonlarının bileşimi, biyolojik etkileri ve kullanım alanları üzerine yapılan güncel çalışmalar araştırılmıştır. Aronya lipitlerinin omega-3 ve omega-6 çoklu doymamış yağ asitleri, fitosteroller ve tokoferoller gibi biyoaktif bileşikler içerdiği ve bu bileşiklerin antioksidan, antienflamatuvar, kardiyoprotektif ve metabolik düzenleyici etkilere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu özellikler, aronyanın doğal kaynaklı ilaç, fonksiyonel gıda ve dermokozmetik ürünlerde aktif bileşen olarak değerlendirilmesini mümkün kılmaktadır. Sonuç olarak bitkisel lipit fraksiyonları, hem insan sağlığını destekleyici fonksiyonel gıdaların geliştirilmesinde hem de tedavi edici farmasötik ürünlerin formülasyonunda biyolojik kaynaklar olarak öne çıkmaktadır. Dolayısıyla Aronia melanocarpa’nın biyokimyasal özelliklerinin daha kapsamlı şekilde araştırılması büyük önem taşımaktadır. Özellikle, bitkiden elde edilen lipit bileşiklerinin biyoyararlanım düzeylerinin artırılması ve bu bileşiklerin insan sağlığına yönelik etkili formülasyonlarda değerlendirilmesine odaklanan çalışmaların yaygınlaştırılması gerekmektedir. Aronya gibi doğal kaynakların sürdürülebilir üretim modellerine entegre edilmesi hem ekosistemlerin korunmasına hem de toplum sağlığının desteklenmesine katkı sağlayacaktır. Bu kapsamda, Aronia melanocarpa’nın çok amaçlı orman ürünü olarak değerlendirilmesi hem orman biyolojik çeşitliliğinin desteklenmesine hem de kırsal kalkınmaya sürdürülebilir ekonomik katkılar sağlama potansiyeline sahiptir.