Yazar "Berk, Burcu" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim
    Öğe
    Murgul, Fabrika ve Hatila derelerinde mevcut su ve sediment kalitesi parametrelerinin belirlenmesi ve havza bazında karşılaştırılması
    (Artvin Çoruh Üniversitesi/ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2019) Berk, Burcu; Özalp, Mehmet
    Bu çalışmada, Çoruh Nehri ana havzasında, farklı arazi kullanımlarına sahip üç alt-havza olan Murgul Dere Havzası (MDH), Fabrika Deresi Havzası (FDH) ve Hatila Deresi Havzası (HDH) araştırma alanı olarak seçilmişlerdir. Son yıllarda, ana havzanın, büyük baraj ve yol inşaatları, madencilik faaliyetleri ve yerleşim alanlarının genişlemesi gibi nedenlerle önemli değişimlere uğramasından dolayı, bu havzaların her birinde üretilen su ve sedimentin kalitesinin belirlenmesi ve havza-bazlı karşılaştırılması bu araştırmanın ana amacı olarak tespit edilmiştir. Bu amaçla, toplam 21 örnekleme noktasından (her bir havzadan 7'şer nokta) taşınabilir YSI (Professional Plus) cihazı ile pH, çözünmüş oksijen (DO), toplam çözünmüş madde (TDS), amonyum (NH4-N), nitrat (NO3-N), tuzluluk, iletkenlik ve sıcaklık değerleri yersel olarak, askıda katı madde (AKM) miktarları ise laboratuvarda tespit edilmiştir. Ayrıca, alınan sediment örnekleri üzerinde tekstür, pH, elektriksel iletkenlik ve bazı ağır metal değerleri de belirlenmiştir. Sonuç olarak, bazı parametreler açısından karşılaştırıldığında, MDH ile FDH yüzey suları kalitesinin, HDH'ye nazaran anlamlı seviyede düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Örneğin, Murgul, Fabrika ve Hatila derelerinde ortalama amonyum değerleri, sırasıyla, 1.15 mg/l, 0.15 mg/l ve 0.06 mg/l olurken, ortalama nitrat ise sırasıyla, 2.51 mg/l, 3,25 mg/l ve 1.79 mg/l olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, madencilik faaliyetleri, nehir tipi hidroelektrik santraller, yerleşim ve yol inşaatları ile ciddi müdahalelere maruz kalan MDH, yoğun yerleşim ve tarım faaliyetlerinin etkilediği FDH ve tamamı ormanlık alan olan HDH arasında sediment örneklerinin içerdiği ağır metal miktarları açısından da ciddi farklılıklar belirlenmiştir. Örneğin, dere yatağındaki sedimentlerde ortalama bakır miktarları, sırasıyla, 926.77 mg/l, 3.97 mg/l ve 0.15 mg/l olurken, kurşun değerleri ise sırasıyla 34.78 mg/l, 1.20 mg/l ve 0.005 mg/l olarak ölçülmüştür. Bu farklılıkların oluşmasında her bir havzanın sahip olduğu arazi kullanımı yanında havzaların bünyesinde yapılan insan kaynaklı müdahalelerin de etkisi olduğu açıktır.