Yazar "Toker, Erdal" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • Küçük Resim
    Öğe
    Baraj ve yol yapımlarının doğal kaynaklara etkisi : aşağı çoruh havzası örneği
    (Uluslararası Katılımlı II. Ulusal Baraj Güvenliği Sempozyumu ve Sergisi, 2009) Özalp, Mehmet; Yavuz, Ayşe; Yüksek, Turan; Toker, Erdal
    Ülkemizin karşı karşıya bulunduğu enerji açığının kısa zamanda kapatılması amacı ile son yıllarda hızla artan sayıda baraj ve nehir tipi hidroelektrik santral (HES) projeleri gündeme gelmektedir. Bu çerçevede, son yıllarda başlatılan en kapsamlı programlardan biri de hiç kuşkusuz Çoruh Vadisi Barajlar Projesi’dir. Proje kapsamında, Vadi’nin ana kolu olan Çoruh Nehri üzerinde 10 adet büyük barajla birlikte yan kollarında da 17 adet nehir tipi HES olmak üzere toplam 27 adet tesisin yapımı planlanmıştır. Ancak, arazinin fiziksel yapısının oldukça sarp ve yüksek eğimli olması nedeniyle bu projelerin inşaatı sırasında Çoruh Havzası’ndaki ekosistem (özellikle orman, toprak ve su gibi doğal kaynaklar) üzerinde büyük bozulmalar meydana gelmektedir. Ancak, oluşan bu bozulmaların önemli bir kısmı, baraj gövdelerinin tesisinden ziyade, baraj inşaat çalışmaları sonrasında su altına kalacak olan yol ve yol ile ilgili sanat yapılarının baraj su seviyesinden daha üst rakımlara çıkarılması için yürütülen inşaat çalışmaları sırasında oluşmaktadır. Bu bildiride; örnek alan olarak seçilen Çoruh Nehri Vadisi’nin aşağı kısmında devam eden baraj projelerinin Vadi’deki doğal kaynaklara olan etkileri irdelenmiştir. Özellikle de, önceleri Vadi’deki akarsular boyunca uzanan ancak barajlar nedeni ile artık kullanılamaz olan eski karayolu ağının, Havza’nın sarp ve bitki örtüsü ile kaplı olan daha yukarı bölümlerinde yeniden inşa edilmesi ile ortaya çıkan doğa tahribatının boyutları araştırılmıştır. Bu yeni güzergâhın oluşturulmasında uygun tekniklerin kullanılmaması (özellikle de kazı hafriyatının doğrudan şevlerden aşağıya bırakılması) sonucunda meydana gelen bitki örtüsü ve arazi tahribatının boyutları Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışmalar süresinde meydana gelen habitat kaybı ve parçalanmaları, su rejiminin önemli derecede değişmesi ve artan sediment miktarı gibi havza yapısına olan olumsuz etkiler ile arazi kullanım şekillerinde meydana gelen değişimler ortaya konulacaktır. Son olarak, tahrip edilen yol şevlerinde yapılan ağaçlandırma ve erozyon kontrol çalışmaları da toprak koruma bağlamında incelenecektir.
  • Küçük Resim
    Öğe
    Borçka ve Deriner barajlarının Çoruh havzasında neden olduğu arazi kullanım değişiminin ve arazi tahribatının irdelenmesi
    (Artvin Çoruh Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2010) Toker, Erdal; Özalp, Mehmet
    DSİ Çoruh Barajlar Projesi kapsamında, Çoruh Nehri'nin Artvin ili sınırları içinde kalan Aşağı Çoruh Havzasında (AÇH) yapımı planlanan toplam 7 büyük baraj ve HES tesisinin özellikle inşaat aşamasında havza üzerinde çok önemli etkileri olmaktadır. Ancak, AÇH'da gerçekleştirilen bu büyük çaplı yatırım projelerinin özellikle vadinin ekolojisi ve arazi kullanımı üzerindeki olumsuz etkileri henüz tam olarak ortaya konulamamıştır. Bu eksikliği nispeten ortadan kaldırmayı hedefleyen bu çalışmada; AÇH'da yürütülen projelerden işletmede olan Borçka Barajı ve HES ile inşası devam eden Deriner Barajı ve HES tesislerinin havzanın özellikle ekolojisi ve arazi kullanımı üzerindeki etkilerinin irdelenmesi bu araştırmanın ana amacı olarak ele alınmıştır. Bunun yanında, arazi kullanım değişiminin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımı ile tespiti ve bu değişimlerin sayısallaştırılarak haritalandırılması ile inşaat sırasında ortaya çıkan arazi tahribatına karşı yürütülen erozyon kontrol ve ağaçlandırma çalışmalarının özetlenmesi bu tez çalışmasının diğer bir amacını oluşturmuştur. Yapılan sayısallaştırma çalışmaları neticesinde Borçka Barajı ve HES tesisinin Çoruh Nehri Vadisinde arazi kullanımında yarattığı değişimin yaklaşık 1058,2 ha olduğu, inşa edilen yeni yol ile su kotu arasında ise yaklaşık 210,1 ha olduğu hesaplanmıştır. Deriner Barajı ve HES tesisi nedeniyle oluşacak gölün su kotu ile Çoruh Nehri tabanı arasında kalarak arazi kullanımı değişen alan ise 2698,5 ha olurken, yeni yol ile su kotu arasında kalarak değişime uğrayan alan ise 1316,1 ha olarak bulunmuştur. Ayrıca, çalışmamız sonucunda, AGM ile Borçka İşletme Şefliğinin barajların inşası ile oluşan arazi tahribatını gidermek için yürüttüğü erozyon kontrol ve ağaçlandırma çalışmalarında toplam 311500 fidan dikimi gerçekleştirdiği ve bu çalışmalar için sırası ile 122.092,81 TL ve 93.517,38 TL masraf yaptığı ortaya çıkarılmıştır. Bu değişimler sonucunda belki de ortaya çıkan en önemli sorunlardan birinin ise çoğunluğu vadi tabanında bulunan sınırlı büyüklükteki tarım alanlarının artık kullanılamaz hale geldiğidir. Doğu Karadeniz ve özellikle Artvin'in dağlık ve engebeli bir arazi yapısına sahip olduğu da göz önünde bulundurulduğunda bu sorunun ciddiyeti çok daha artmaktadır.