Cilt 4 Sayı 1 2020
Bu koleksiyon için kalıcı URI
Güncel Gönderiler
Öğe Batum, Rize ve Artvin tarihi için yeni bir kaynak: Batum şer’iyye sicili(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Gümüş, NebiOsmanlı adliye teşkilatının yargı kayıtlarının yer aldığı Şer’iye Sicilleri, Osmanlı tarihi için olduğu kadiar yerel tarih için de zengin kaynaklardır. Batum yaklaşık dört asır Osmanlı hâkimiyetinde kalmış, kaza, sancak ve beylerbeyilik merkezi olmuştur. Bu makalede bugüne kadar bilinmeyen ve Batum tarihi için olduğu kadar Artvin ve Rize tarihi için de önemli veriler ihtiva eden Batum Şer’iye Sicili, hakkında ilk değerlendirmelere yer verilerek ilim dünyasının nazarı dikkatine sunulmaktadır.Öğe Hadis ve fıkıh usûlü alimlerinin hadislerin değerlendirilmesine farklı yaklaşımları üzerine bir inceleme: Muâz’ın (r.a.) ictihad hadisi örneği(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Demi̇r, Halis; Aydoğdu, Necdetİslam âlimleri aslî (birinci derece) şer’î delillerin sıralamasının Kitap, Sünnet, icma ve kıyas şeklinde olduğu konusunda ittifak halindedir. İctihad, fakihlerin şer’i bir hüküm hakkında bilgiye ulaşmak için bütün gücünü harcaması demektir. Bazı İslam hukukçuları, ictihadın delil olarak kullanılmasında Muâz (r.a.) hadisi olarak bilinen rivayeti örnek olarak göstermişlerdir. Bu konuda içerikleri farklı çok sayıda rivayet bulunmaktadır. Bu çalışmamızda Hz. Peygamber’in (s.a.v.) Muaz’ı (r.a.) Yemen’e göndermeden önce ona sorduğu karşılaştığı davaları nasıl çözeceğine dair soruları ve Muâz’ın (r.a.) cevaplarını içeren meşhur rivayeti inceleyeceğiz. Rivayetin yer aldığı temel hadis kaynaklarını, bu kaynaklardaki isnad ve metin formlarını tespit edeceğiz. Rivayetlerin önce isnad sonra da metin tahlillerini yaparak delil değerini ortaya koymaya çalışacağız. Bu hadis özelinde hadisçi ve fıkıhçı âlimlerin hadisleri değerlendirmelerindeki farklı yaklaşımlarını tespit etmeye çalışacağız.Öğe 10. sınıf seçmeli “Peygamberimizin Hayatı” dersi bağlamında gençlerin peygamberimizin ahlȃkî vasıflarını anlamlandırması(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Göçmen, FatmaBu çalışmada, öğrencilerin Peygamberimiz Hz. Muhammed (sas)’in ahl?kî vasıflarını nasıl anlamlandırdıkları incelenmiştir. Çalışmanın amacı, “Peygamberimizin Hayatı” dersini seçmeli olarak alan ve Peygamberimizin ahl?kî vasıflarını öğrenen gençlerin ifadelerinden yola çıkarak, kendi ahl?kî tutum ve davranışlarında bir değişim meydana gelip gelmediğini ortaya çıkarmak ve bu dersin gençlere ahl?kî vasıf kazandırmadaki rolüne ilişkin bir değerlendirme yapmaktır. Bu kapsamda çalışmada, ortaöğretim 10. sınıflarda seçmeli olarak okutulan “Peygamberimizin Hayatı dersinin gençlerin ahl?kî tutum ve davranışları üzerindeki etkisi nedir?” sorusuna cevap aranmıştır. Çalışma, nitel yöntemlerden durum çalışması desenine göre tasarlanmıştır. Çalışmanın örneklemi, Kastamonu Merkez ilçede bulunan Mustafa Kaya Anadolu Lisesi’nde 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında bu dersi alan 132 öğrenci arasından seçkisiz (random) örnekleme yöntemiyle seçilmiş 40 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, öğrencilere “Peygamberimizin Ahl?kî Vasıfları” konusunun kazanımlarıyla ilgili altı adet açık uçlu soru sorulmuş ve öğrencilerin bu sorulara yazılı olarak verdikleri cevaplar analiz edilerek “Gençlerin Peygamberimizin Ahl?kî Vasıflarını Anlamlandırmasına İlişkin Görüşleri” değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonunda, öğrencilerin “Peygamberimizin Hayatı” dersinde öğrendikleri ahl?kî vasıfları kendi hayatlarında uygulama çabasında oldukları, kendilerini öz değerlendirmeye tabi tutarak daha önce yaptıkları bazı hataların farkına vardıkları ve bunları bir daha yapmama konusunda çaba sarfettikleri, kişilerarası ilişkilerinde de daha sakin, sabırlı, anlayışlı, yardımsever, merhametli, saygılı ve adil olmaya gayret ettikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin hemen hepsinin daha ahl?klı davranma, hatalarını tekrarlamama, Peygamberimizin ahl?kî vasıflarını göz önünde bulundurarak söz, tutum ve davranışlarında daha tutarlı olmaya gayret gösterdikleri ve olumlu ahl?kî değişim ve gelişim içinde oldukları görülmüştür.Öğe Bezlü’l-mâʿûn fî fadli’t-tâʿûn adlı eser çerçevesinde veba hastalığı(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Kurt, İsmailMuhaddislerin yoğunlaştığı alanlardan birisi de tıbb-ı nebevîdir. Tarihi süreç içerisinde Hz. Peygamber (s.a.v.)’den sağlık, hastalık gibi konularda sadır olan hadisleri inceleyen birçok eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerden birisi de İbn Hacer el-Askalanî (ö. 852/1449)’ye ait olan Bezlü’l-mâ?ûn fî fadli’t-tâ?ûn adlı eserdir. Üç kızını da bu hastalık sebebiyle kaybeden İbn Hacer, tâ?ûn hakkındaki hadislerin toplanmasını talep eden kimselere cevaben bu eseri yazdığını dile getirmiştir. Tâ’ûn kelimesi, dilimizde veba olarak adlandırılan hastalığı ifade etmektedir. Arapçadaki veba kelimesi ise İbn Hacer’e göre şemsiye bir kavram olup bütün bulaşıcı hastalıklar için kullanılmaktadır. O, söz konusu hastalıkla ilgili hadisleri eserinde derlemiş, yer yer onların tahriç ve sıhhat tartışmalarını da yapmıştır. İbn Hacer, veba hastalığından kaynaklanan ölümün Müslümanlar için şehadet vesilesi olurken, kâfirler için azap anlamına geleceği, Hz. Peygamber (s.a.v.)’in hadisleri çerçevesinde karantina uygulanması, sair durumlarda olduğu gibi hastalıklar karşısında dua etmenin meşruiyeti, veba hastalığının kaldırılması için yapılacak dua gibi başlıklarla eserini detaylandırmıştır. Bulaşıcı hastalıkların son bulmaması, hatta içinde bulunduğumuz zaman diliminde dünyayı kasıp kavuran Kovid -19 salgını, söz konusu eserin aktüel değerini daha da artırmıştır.Öğe Gürcistan Fatihi Habîb b. Mesleme’nin Hayatı(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Arslan, İhsan; Artar, HasanFatih komutan ve idareci yönüyle öne çıkan bir sahâbîolan Habîb b. Mesleme, daha gençliğe ilk adımı attığı yıllarda cihad arzusuyla Hz. Peygamber’in yanına geldi. İlk olarak Hz. Peygamber’in sancağı altında Tebük Seferi’ne katıldı. Genç bir savaşçı olarak Hz. Ebû Bekir döneminde bir birliğin başında komutan olan Habîb, Hz. Ömer döneminde özellikle Cezire ve Azerbaycan bölgelerinde fetihler yapıp valilik görevlerinde bulundu. Hz. Osman dönemlerinde ise İrmîniye bölgesinde yaptığı fetihlerden dolayı “Habîbü’r-Rûm” lakabını aldı. İrmîniye’de ve özellikle Gürcistan’da çok sayıda yeri antlaşma veya fetih yoluyla İslâm topraklarına kattı. Sıffîn savaşında ve daha sonraki dönemde Muâviye tarafında yeralan Habîb b. Mesleme, onun hilafetinin ilk yıllarında vefat etti. Habîb b. Mesleme’nin askerî faaliyetleri çerçevesinde hayatı araştırmamızın konusu olmuşturÖğe [Kitap İncelemesi]: el-A‘zamî, Muhammed Mustafa. Vahyedilişinden Derlenişine Kur’ân Tarihi, Eski ve Yeni Ahit ile Karşılaştırmalı Bir Araştırma. İz Yayıncılık, 2015, 440 sayfa.(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Hatipoğlu, MustafaBatı dünyasında İslâm dininin temel kaynağı olan Kur’ân’a olan ilginin çok eskiye dayandığı bilinen bir durumdur. Kimileri adına oryantalistik çalışmalar da denen bu ilginin miladi XII. yüzyılın ortalarında, Kur’ân’ın Latinceye çevrilmesiyle başladığı kanaatindedir. Ancak adına modern oryantalizm de denen bu çalışmaların gerçek anlamda kendini göstermesi Fransız İhtilali’yle beraber olmuştur. Bilimsel anlamda özellikle Kur’ân tarihi ve kıraatlar üzerinde yoğunlaşan oryantalistik çalışmaların kendine özgü taktik ve hedefleri hep var olagelmiştir. Bu bağlamda hemen ifade edilmelidir ki, Kur’ân tarihi, Kıraatlar ve İslâm hakkında yapılan çalışmaların Müslümanları ve tarihlerini tanımaktan öte, onları tanımla amacı taşıdığı hususu artık kabul edilen bir gerçektir. Buna karşın İslâm dünyasında genelde Batı özelde de oryantalist çalışmaları tanımaya ve anlamaya yönelik ciddi çalışmaların ortaya konması bir gerekliliktir. Ancak bu çalışmaların tepkisel olmaması, Oryantalistler tarafından ortaya atılan iddiaların bir olgu olarak ele alınıp incelenmesi, objektif olarak değerlendirilmesi, toptancı bir algılama ile ele alınmayıp, söz konusu çalışmaların güzel yönlerinin de ortaya konması ve çok yönlü bir tahlil-tenkide tabi tutulması gerekmektedir. Batı’nın kültürü, tarihi, düşünce yapısı ve metodolojileri hakkında yeterli arka plana sahip olan Muhammed Mustafa el-A‘zamî’nin Kur’ân Tarihi adlı kitabı, bu çalışmalardan bir tanesidir.Öğe [Kitap İncelemesi]: Toon, Adam. Models as Make-Believe: Imagination, Fiction and Scientific Representation, Palgrave Macmillan. London 2012, 148 sayfa.(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Esen, GülsümBilim adamı, bir orkestra şefine benzer. O, dinamik bir süreç olan bilimsel araştırmayı, kullanmış olduğu birbirinden farklı, senkronize enstrümanlarla yönetir ve nihayetinde bilimsel bir eser (bir ilke) elde eder. Model ise bu bilimsel senfoninin vazgeçilmezidir. İşlevselliği bakımından öyle bir rütbeye sahiptir ki bilimsel araştırmanın hemen her safhasında kendisine bir yer edinebilir.Öğe [Kitap İncelemesi]: Balcı, İsrafil. Hz. Peygamber ve Mucize, Ankara Okulu Yayınları. Ankara 2013, 333 sayfa.(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2020) Aydın, Muhammetİslam Tarihi alanında özgün çalışmalarıyla tanınan İsrafil Balcı’nın İslam Tarihi kadar Kelam disiplini bakımından da önemli bir eserinin tanıtımını yapmak istedik. Zira mucize konusu Kelam ilminin daha da özelinde nübüvvet kurumunun önemli bir parçasıdır. Peygamberlerin doğrulanması/sıdk-ı nübüvveti mucize doktrini üzerinden ele alınmaktadır. Ancak mucize şeklinde dile getirilen rivayetlerin doğru bir biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu aynı zamanda peygamber tasavvuru açısından da önem arz etmektedir. Balcı eserini giriş ve altı bölümden oluşturmuştur. Şimdi bölümlerde yer alan konulardan öne çıkanları kısa bir biçimde tasvir edebiliriz.
