Ortopedik engelli bireyler için üniversite binalarına erişilebilirliğinin değerlendirilmesi: Artvin Çoruh Üniversitesi Arhavi yerleşkesi örneği
| dc.authorid | 0000-0001-9536-1885 | |
| dc.authorid | 0009-0000-5301-4164 | |
| dc.contributor.author | Erüz, Güler | |
| dc.contributor.author | Eroğlu, Rana Gül | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-17T12:52:44Z | |
| dc.date.available | 2026-07-17T12:52:44Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | AÇÜ, Sanat ve Tasarım Fakültesi, Mimarlık Bölümü | |
| dc.description.abstract | Erişilebilirlik, fiziksel engellerin ortadan kaldırılması yoluyla engelli bireylerin toplumsal hayata aktif katılmalarını sağlamak olarak ifade edilmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2002 verilerine göre, nüfusun %12,3’ünü engelli bireyler, bu grubun da %1,3’ünü ortopedik engelliler oluşturmaktadır. Engelli bireylerin eğitim haklarına erişimleri açısından üniversiteler önemli bir role sahiptir ve bu hak ülkemizde mevzuat ve kanunlarla belirlenmiş. Ülkemizde üniversite eğitimi alan ortopedik engelli bireylerin sayısı ve oranı oldukça düşüktür. Bu durum ‘Nitelikli Eğitim’ başlığı altında 17 adet Avrupa Birliği sürdürülebilirlik ilkelerinden biri olarak, acil çözülmesi gereken sorunlar içerisinde yerini almıştır. Ancak yapılan araştırmalar, ortopedik engellilerin bina içi alanları bağımsız şekilde kullanmada sorunlarla karşılaştıklarını ve bu alanlarda eksiklikler olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, üniversite binalarının ortopedik engelli bireylerin erişimi evrensel tasarım ilkeleri kapsamında değerlendirilmesi ve nitelikli eğitim almalarını kolaylaştırmasıdır. Çalışma kapsamında Artvin Çoruh Üniversitesi’ne bağlı Arhavi Yerleşkesinde bulunan üç farklı binanın (idari – eğitim – yemekhane) ortopedik engelli bireylerin erişim sorunlarını belirlemek, çözüm önerileri geliştirerek, üniversite eğitimi alan ortopedik engelli bireylerin sayısını artırmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın evrensel tasarım ilkeleri doğrultusunda hazırladığı ‘Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Formları’ kullanılarak, gözlem, ölçüm ve fotoğraflama teknikleri ile veri toplanması ve sorun tespiti yapılmıştır. TS 9111 standartlarına uygunluk kapsamında bu verilerin kullanılması suretiyle tablolar oluşturulmuş, puanlanmış ve binaların erişilebilirlik açısından uygunluk düzeyleri sayısal şekilde belirlenmiştir. Bina girişi, bina içi, asansör, ıslak mekân, malzeme seçimi vb. sorun tespit edilen kısımların değerlendirilmesi sonucunda, genel erişilebilirlik değerinin %15,19 (çok düşük) aralığında olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda planlama, yapım ve toplumsal bilinçlenme anlamında yapılabilecek çözüm önerileri ortaya konulmuştur. | |
| dc.description.abstract | Accessibility is the certainty of active participation of disabled individuals in social life by eliminating physical barriers. The 2002 data from the Turkish Statistical Institute (TUIK) showed that 1.3% of 12.3% of disabled individuals were orthopedically disabled individuals (OEB). Universities play an essential role in the accessibility of these individuals to their educational rights, which are determined by legislation and laws in Türkiye. However, the number and rate of OEBs among university students are pretty low. This situation is among the urgent issues to be solved under the title of 'Quality Education' in the European Union sustainability principles. However, studies have shown deficiencies and problems encountered by OEBs during the independent usage of indoor areas. For this, accessibility problems of OEBs using three buildings (administrative-education-cafeteria) of the Arhavi Campus of Artvin Coruh University were determined, and suggestions were developed to increase the accessibility and number of OEBs receiving a university education. Data were collected by observation, measurement, and photography techniques using the "Accessibility Monitoring and Control Forms" of the Ministry of Family and Social Policies, along with universal design principles. Tables were created and scored using this data according to TS-9111 standards, and the OEB-suitability levels of buildings were determined. Problems that were detected were in the material selection, building entrance, in-doors, elevator, and wet areas. According to the results, The overall accessibility was found to be 35.29%(low). Possible solution suggestions were put forward in terms of building planning, construction and social awareness in results. | |
| dc.identifier.doi | 10.53501/rteufemud.1574714 | |
| dc.identifier.endpage | 643 | |
| dc.identifier.issue | 3 | |
| dc.identifier.startpage | 616 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11494/6357 | |
| dc.identifier.volume | 6 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.institutionauthor | Erüz, Güler | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0001-9536-1885 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi | |
| dc.relation.ispartof | Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Mekânsal erişilebilirlik | |
| dc.subject | Ortopedik engelli | |
| dc.subject | Nitelikli eğitim | |
| dc.subject | Mimarlık | |
| dc.subject | Artvin/Arhavi | |
| dc.subject | Spatial accessibility | |
| dc.subject | Orthopedic disability | |
| dc.subject | Qualified education | |
| dc.subject | architecture | |
| dc.title | Ortopedik engelli bireyler için üniversite binalarına erişilebilirliğinin değerlendirilmesi: Artvin Çoruh Üniversitesi Arhavi yerleşkesi örneği | |
| dc.title.alternative | Accessibility for orthopedically disabled individuals in university buildings: A case study of Artvin Çoruh University Arhavi campus | |
| dc.type | Article |
