Küpe dağı eteğinde bir kentin kuruluşu hikâyesi: Makalât-ı Seyyid Hârûn Velî
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2014
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Relative to towns and villages, cities are settlements which own more organized life, more noticeable public authority, more government agencies and non-government organizations, as well as more population. Most of the time, a river or a castle had become influential in selecting and structuring the place for the city foundation. It has been seen that city settlements have developed and grown in population, as a result of people coming together around a holy dervish and his lodge and adopting his thoughts. Therefore, dervishes have become the symbol of cities, which have been referred with the names of dervishes throughout the centuries. Seydişehir is one of these of cities. It is asserted that Seydişehir has adopted its name from a Sunni Muslim dervish, Seyyid Harun, who is from Khorasan. Other names of this city are cited as Seyyid-şehri, Seyyid-şehir, Seydi-şehri in Ottoman archives. How the city is built and constructed with the use of stones from the ruins of archaic Vervelid is narrated in Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî. The story of Seyyid Harun is a migration story which has a mission. Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî is basic source which form the basis for the story. However, it is necessarry to be cautious about the information given, since it is hagiographical text. This study casts a critical eye over Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî in the light of other contemporary texts written by other Sufi authors.
Şehirler, kasaba ve köylere göre daha fazla insanın yaşadığı yerleşim yerleri olmalarının dışında daha örgütlü bir hayatın sürdüğü, kamu otoritesinin daha çok hissedildiği, resmî kurumların ve sivil toplum örgütlerinin daha çok bulunduğu merkezlerdir. Kentlerin kurulacağı yerin seçiminde ve yapılanmasında çoğu kez bir ırmak veya kale etkili olmuştur. Kutsal sayılan bir şeyh ve onun zaviyesi etrafında fikrini benimseyenlerin toplanmasıyla yerleşim biriminin gelişme gösterdiği; şeyhin adeta o şehrin simgesi haline geldiği ve yüzyıllar boyunca kentin o şeyhin adına izafeten anıldığı görülür. Seydişehir de bu kentlerden biridir. Adını Horasanlı Sünnî bir derviş olan Seyyid Harun’dan aldığı ileri sürülür. Osmanlı arşiv belgelerinde Seyyid-şehri, Seyyid-şehir, Seydi-şehri olarak da yazılan bu kentin, Seyyid Harun tarafından antik Vervelid kalıntısı taşlar kullanılarak nasıl inşa edildiği Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî’de anlatılmaktadır. Seyyid Harun’un hikâyesi, misyonu olan bir göç hikâyesidir. Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî bu hikâyenin dayanağını oluşturan temel kaynaktır. Ancak menkıbe olması hasebiyle verilen bilgilere temkinle yaklaşmak gerekir. Bu çalışmada Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî, sufi yazarlar tarafından kaleme alınmış çağdaşı olan diğer metinlerle mukayese edilerek eleştirel bir tavırla incelenecektir.
Şehirler, kasaba ve köylere göre daha fazla insanın yaşadığı yerleşim yerleri olmalarının dışında daha örgütlü bir hayatın sürdüğü, kamu otoritesinin daha çok hissedildiği, resmî kurumların ve sivil toplum örgütlerinin daha çok bulunduğu merkezlerdir. Kentlerin kurulacağı yerin seçiminde ve yapılanmasında çoğu kez bir ırmak veya kale etkili olmuştur. Kutsal sayılan bir şeyh ve onun zaviyesi etrafında fikrini benimseyenlerin toplanmasıyla yerleşim biriminin gelişme gösterdiği; şeyhin adeta o şehrin simgesi haline geldiği ve yüzyıllar boyunca kentin o şeyhin adına izafeten anıldığı görülür. Seydişehir de bu kentlerden biridir. Adını Horasanlı Sünnî bir derviş olan Seyyid Harun’dan aldığı ileri sürülür. Osmanlı arşiv belgelerinde Seyyid-şehri, Seyyid-şehir, Seydi-şehri olarak da yazılan bu kentin, Seyyid Harun tarafından antik Vervelid kalıntısı taşlar kullanılarak nasıl inşa edildiği Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî’de anlatılmaktadır. Seyyid Harun’un hikâyesi, misyonu olan bir göç hikâyesidir. Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî bu hikâyenin dayanağını oluşturan temel kaynaktır. Ancak menkıbe olması hasebiyle verilen bilgilere temkinle yaklaşmak gerekir. Bu çalışmada Mak?lât-ı Seyyid Hârûn Velî, sufi yazarlar tarafından kaleme alınmış çağdaşı olan diğer metinlerle mukayese edilerek eleştirel bir tavırla incelenecektir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Seydişehir, Seyyid Harun, Kent, Kolonizatör Türk Dervişi, Menakıpname, Seydişehir, Seyyid Harun, City, Colonist Turkish Dervish, Hagiographical text
Kaynak
Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
9
Sayı
18
Künye
Değerli, A. (2014). Küpe dağı eteğinde bir kentin kuruluşu hikâyesi: Makalât-ı Seyyid Hârûn Velî. Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 9(18), 125-134.
