Doğu ladininin farklı gövde yüksekliklerinde bulunan geçit tiplerinin boyutları
| dc.authorid | 0000-0001-5480-1872 | |
| dc.authorid | 0000-0001-7223-3987 | |
| dc.contributor.author | Bakır, Davut | |
| dc.contributor.author | Doğu, Ayşe Dilek | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-13T06:47:01Z | |
| dc.date.available | 2025-10-13T06:47:01Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | AÇÜ, Orman Fakültesi, Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü | |
| dc.description.abstract | Giriş ve hedefler Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yaygın bir tür olan ve orman endüstrisinde birçok alanda tercih edilen Doğu ladini (Picea orientalis L.) emprenyesi güç ağaç türlerindendir. Güç emprenye edilen odun türlerinde arzu edilen bir emprenye madde alınımının gerçekleştirilebilmesi açısından odunda bulunan ve hücreler arası sıvı maddelerin akışını sağlayan geçitlerin boyutları çok önemlidir. Dolayısıyla, ağaç türlerinin yapısında bulunan farklı geçit tiplerinin gövde içerisindeki boyutlarına ve boyutsal değişimlerine yönelik veriler elde etmeyi amaçlayan çalışmalara ihtiyaç vardır. Yapılan çalışma da bu ihtiyacı giderme amacı taşımaktadır. Yöntemler Mevcut çalışmada, ağacın dip kısmından taç kısmına doğru farklı geçit tipleri ve onlara ait geçit açıklıklarındaki boyutsal değişimleri belirlemek amacıyla bir ışık mikroskobu vasıtasıyla ladin diri ve olgun odun kısımlarındaki kenarlı geçitlerin, piceoid tip karşılaşma yeri geçitlerinin ve enine traheid kenarlı geçitlerinin açıklıkları ve çap boyutlarına yönelik radyal ve teğet çap ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular Elde edilen sonuçlara göre, ladin diri odun yapısındaki kenarlı geçitler ile geçit açıklık boyutlarının ladin olgun odun yapısındakilere nazaran çok daha yüksek oldukları belirlenmiştir. Bununla beraber, ladin diri odun yapısındaki enine traheid kenarlı geçit açıklık boyutları ve piceoid tip karşılaşma yeri geçit açıklık boyutlarının ise olgun oduna nazaran daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun aksine, ladin olgun odun yapısındaki enine traheid kenarlı geçit çap boyutları ve piceoid tip karşılaşma yeri geçit çap boyutlarının da diri odundan daha büyük olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar Doğu ladininde dipten taç kısmına doğru diri ve olgun odun yapısında bulunan tüm farklı tip geçit ve geçit açıklık boyutlarındaki değişimlerin belirli bir düzene ve gövde yüksekliğindeki değişime paralel seyretmediği, gövde boyunca homojen ve dağınık bir boyutsal dağılım gösterdikleri tespit edilmiştir. Bu yüzden de gövde yüksekliğiyle farklı tip geçit ve geçit açıklık boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. | |
| dc.description.abstract | Background and aims Oriental spruce (Picea orientalis L.), a species widely distributed in Turkey’s Eastern Black Sea Region and preferred in many areas of the forest industry, is one of the refractory wood species. For such refractory wood species, the dimensions of pits, which facilitate the flow of liquid substances between cells, are highly significant in achieving the desired preservative uptake. Therefore, the studies aimed at obtaining data on the sizes and dimensional variations of different pit types within the tree’s stem structure are necessary. The current study aims to meet this need. Methods In the present study, radial and tangential diameter measurements were carried out using a light microscope to determine the dimensional changes in various pit types and their pit apertures from the base to the crown of the tree. These measurements included the diameters of bordered pits in the longitudinal tracheids, piceoid type cross-field pits, and ray tracheid bordered pits and their pit apertures in sapwood and heartwood portions. Results Based on the obtained results, it was determined that the sizes of bordered pits and their pit apertures in the sapwood were significantly higher than those in the heartwood. Additionally, the sizes of ray tracheid bordered pits’ apertures and piceoid-type cross-field pits’ apertures in the sapwood were found to be greater than those in the heartwood. Conversely, the diameters of ray tracheid bordered pits and piceoid-type crossfield pits in the heartwood were higher than those in the sapwood. Conclusions It was observed that the dimensional changes of different pit types and their pit apertures from the base to the crown in both the sapwood and heartwood portions of Oriental spruce did not follow a consistent pattern or change in parallel with stem height. Instead, they exhibited a heterogeneous and scattered dimensional distribution along the stem. Therefore, no significant relationship was found between the tree stem height and sizes of different pit types and their pit apertures. | |
| dc.identifier.doi | 10.53516/ajfr.1602524 | |
| dc.identifier.endpage | 59 | |
| dc.identifier.issue | 1 | |
| dc.identifier.startpage | 50 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11494/6057 | |
| dc.identifier.volume | 11 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.institutionauthor | Bakır, Davut | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0001-5480-1872 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Meriç Çakır | |
| dc.relation.ispartof | Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Enine traheid kenarlı geçitleri | |
| dc.subject | Geçit boyutları | |
| dc.subject | Gövde yüksekliği | |
| dc.subject | Karşılaşma yeri geçitleri | |
| dc.subject | Kenarlı geçitler | |
| dc.subject | Picea orientalis L. | |
| dc.subject | Ray tracheid pits | |
| dc.subject | Pit dimensions | |
| dc.subject | Tree height | |
| dc.subject | Crossfield pits | |
| dc.subject | Bordered pits | |
| dc.title | Doğu ladininin farklı gövde yüksekliklerinde bulunan geçit tiplerinin boyutları | |
| dc.title.alternative | The dimensions of pit types found at different stem heights of Oriental spruce | |
| dc.type | Article |
