Hemşirelik Bölümü Yayın Koleksiyonu

Bu koleksiyon için kalıcı URI

https://hdl.handle.net/11494/341

Listeleniyor 1 - 20 / 207

Kadınların meme kanseri bilgi düzeylerinin tarama yöntemlerini kullanma durumlarına etkisi
(OYA ÖGENLER, 2025) İşcan Ayyıldız, Neşe; Demir Çam, Sevgi
Amaç: Bu araştırma kadınların meme kanseri bilgi düzeylerinin tarama yöntemlerini kullanma durumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın verileri 20 Mart- 20 Temmuz 2024 tarihleri arasında Türkiye’nin kuzeydoğusundaki bir ilçede yaşayan ve olasılıklı olmayan rastgele örnekleme yöntemlerinden biri olan kolayda örnekleme yöntemiyle 30 yaş üstü 403 kadın katılımcı ile kişisel bilgi formu ve geniş kapsamlı meme kanseri bilgi testi ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri değerlendirilmesinde parametrik testler, t-testi, ANOVA, Tukey ve Tamhane t2 testi kullanılmıştır. Bulgular: Kadın katılımcıların yaş ortalaması 48.38±10.11 olup %88.6’sı evli ve %41.9’u lise mezunudur. Kadın katılımcıların %89.8’i kendi kendine meme muayenesini duymuş olup %25.8’i kendi kendine meme muayenesi yapmamaktadır. Kadınların %60.3 klinik meme muayenesi, %56.6 sı mamografi ve %72.7’si meme ultrasonu çektirmemiştir. Kadın katılımcılar geniş kapsamlı meme kanseri bilgi testinin meme kanseri konusundaki genel bilgiler alt boyutundan 7.01±1.92, meme kanserinin tedavi edilebilirliği ile ilgili bilgiler alt boyutundan 4.79±2.08 ve toplamından 11.79±3.17 puan almıştır. Meme kanserinin tedavi edilebilirliği ve genel bilgi düzeyleri kendi kendine meme muayenesini duyma durumu, kendi kendine meme muayenesi yapma sıklığı, klinik meme muayenesini duyma durumu, mamografi ve meme ultrasonu çektirme durumuna göre anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.01) Sonuç: Bu sonuçlar doğrultusunda meme kanseri bilgi testinin toplam puanın ortalama puana yakın olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda kadınların meme kanseri tarama testleri hakkında daha fazla bilgilendirme yapılıp tarama programlarının sıklığı arttırılarak uygulanabilirlik olasılığının arttırılması önerilmektedir.
Ailesinde hipertansiyon tanısı olan bireylerin sağlıklı yaşam Biçimi Davranışları ve Hipertansiyondan Korunmaya Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki
(Gümüşhane Üniversitesi, 2025) Demir Çam, Sevgi; Yağcı Karamanlı, Hatice
Bu çalışma ailesinde hipertansiyon tanısı olan bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve hipertansiyonu önlemeye yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı nitelikte olan araştırmanın evrenini ülkemizin güneyinde yer alan bir devlet hastanesinin dâhiliye polikliniğine gelen toplam 380 birey oluşturdu. Verilerin değerlendirilmesinde “Kişisel bilgi formu”, “Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği-II” ve “Hipertansiyondan korunma tutumları ölçeği” kullanıldı. Bireylerin SYBDÖ II ölçeği toplam puanının 135,67±25,52, HKTÖ toplam puanın 103,80±17,42 olduğu bulundu. Kadın, evli, sigara ve alkol kullanmayanların, kronik hastalığı olmayanların, sağlığı algılama durumu kötü olanların, birinci ve ikinci derecede dışında yakınlarında hipertansiyon hastalığı olanların, hipertansiyon sağlık kontrolüne gidenlerin ve yaşam biçiminin hipertansiyon durumunu etkilediğini düşünenlerin ’Hipertansiyondan korunma tutumları ölçeği puan ortalamaları önemli derecede yüksek bulundu (p<0,05). Yaş (p=0,000), beden kitle indeksi (p=0,001) ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği (p=0,000) ile hipertansiyon korunma tutumları ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönde orta düzey bir ilişki olduğu bulundu. Bu çalışma sonucunda, toplumda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesinin hipertansiyonu önlemeye yönelik tutumların arttırılmasında önemli bir yer tuttuğunu gösterdi. Bu sayede risk altındaki bireylerde, hipertansiyon prevelansının azaltılmasına ve toplumsal sağlık düzeyinin iyileştirilmesine katkı sağlanabilir.
Hemşirelik alanında el değmemiş bir konu: İkame çocuk
(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, 2025) Akay, Gamze; Güdücü Tüfekci, Fatma
Ebeveynlerin hayatını kaybeden çocuklarının anılarını ve yaşamını sürdürmek amacıyla yeni bir çocuk dünyaya getirmesine ikame çocuk adı verilmektedir. Ebeveynler bu süreçte derin bir yas sürecine girmiş veya ebeveynlerin ikisi de ya da sadece biri evladını kaybetmenin vermiş olduğu yoğun keder ve acının üstesinden gelememiştir. Çocuğunu kaybeden ve zorlu yas sürecinin üstesinden gelemeyen ebeveyn bazen hayatını kaybeden çocuğunun zihinsel imgesini yeni doğan çocuğun gelişmekte olan kendilik tasarımı içerisine depolayabilmektedir. İkame çocuklar zihinlerinde depolanan bu imgelere çeşitli psikolojik tepkiler verebilmektedir ve özellikle çocuğun kişilik gelişimi ve biçimlenmesinde sorunlar yaşanabilmektedir. Çocuk sahibi olmaya hazır olmayan aile ölen çocuğu idealleştirerek yeni doğan çocuğu yetiştirmeye çalışır ve aile ikame çocuğa kimlik oluşturma fırsatı vermeyerek, idealize ettikleri ölen çocuk gibi olmasını istemektedir. Kimliğini sağlıklı bir biçimde yapılandıramayan ikame çocuk; kimliğinin farklılığı, gerçek olmayan beden imgesi, başka birinin yerine yaşıyor olmanın suçluluğu, bireyselleşememe, içe kapanık olma ve yalnız kalamama gibi durumlarla karşı karşıya kalmaktadır. Karşı karşıya kalınan bu durum ve maruz kalınanlar, ikame çocuğun erişkinlik döneminde ruhsal belirti ve bozukluk yaşamasına zemin hazırlamaktadır. Bu derlemenin amacı; ikame çocuk kavramını ve bu çocukların yaşadıkları psikolojik süreçleri hemşirelik perspektifinden ele alarak, ikame çocukların bakım süreçlerinde hemşirelerin rolünü ve bu alanda yapılması gereken çalışmaları vurgulamaktır.
Hemşire öğrencilerde afetlere hazırlık inancı ve sağlık inanç modeline göre afetlere hazırlık engellerinin incelenmesi: Tanımlayıcı ve fenomenolojik çalışma
(Türkiye Klinikleri Yayınevi, 2025) Yorulmaz Demir, Deniz Sümeyye
Amaç: Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinin afetlere hazırlık inan cını, afetlere hazırlık inancını etkileyen faktörleri ve afetlere hazırlık engel lerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntemler: Karma yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, bir devlet üni versitesinde hemşirelik bölümünde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuş tur. Veriler 1-30 Nisan 2024 tarihleri arasında yüz yüze toplanmıştır. Veriler Sosyodemografik Bilgi Formu, Genel Afete Hazırlık Ölçeği ve Yarı Yapı landırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Araştırma verileri sayı, yüzde, çoklu regresyon analizi ve betimsel analiz ile incelenmiştir. Bulgular: Öğ rencilerin %57,5’inin daha önce herhangi bir afet deneyimlediği, %81’inin afet eğitimi almadığı, %90,2’sinin evinde afet çantası bulunmadığı ve %57,5’inin olası bir afet durumunda toplanma alanını bilmediği belirlen miştir. Araştırmada; sosyal güvence varlığı, afet toplanma alanını bilme, kadın cinsiyeti, evinde afet çantası bulundurma, 3 ve 4. sınıfta eğitim görü yor olma, afet eğitimi alma, afetlere hazır olduğunu düşünme değişkenleri nin afet hazırlık inancı için koruyucu faktör olduğu ve bu değişkenlerin afete hazırlık inancının %35,4’ünü etkilediği saptanmıştır. Öğrencilerin 1) De rinlemesine bilgi eksikliği, 2) Afetleri depremler ile bütünleştirme, 3) Eko nomik yetersizlikler, 4) Önemsememe, 5) Benim başıma gelmez düşüncesi, 6) Kademeli planlamaların eksikliği, 7) Zorunlu uygulama ve denetim ek sikliği ve 8) Kaderci yaklaşım nedenlerini afetlere hazırlık engeli olarak gör dükleri belirlenmiştir. Sonuç: Hemşire öğrencilerin afetlere hazırlık inancının orta düzeyde olduğu, afetlere hazırlığın önemli olduğunu düşün dükleri fakat afetlere hazırlıklarının yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Afetlerin halk sağlığı üzerindeki etkileri ve hemşirelerin sağlık hizmeti su numunda önemli bir dilimi oluşturduğu dikkate alınarak, toplumun ve hem şirelerin afetlere hazırlığını desteklemek için girişimlerin planlanması önemli olacaktır.
The relationship between topical herbal product usage and dermatological disorders, skin pH level, and skin mositure: A community-based study
(Kocaeli Üniversitesi, 2025) Terzi, Amine; Durmuş Sarıkahya, Selma; Keskin, Hülya; Yıldırım, Yasemin
Objective: Individuals with dermatological problems may turn to herbal products in addition to medical treatment or without treatment. These products are usually applied topically in the form of cream, lotion, oil, ointment or gel and can be used to support skin health. The aim of this study was to examine the relationship between topical use of herbal products and dermatological disorders, skin pH level and moisturization. Methods: This study is a descriptive cross-sectional study. The study sample consisted of 507 people who agreed to participate in the study and met the inclusion criteria. An Individual Identification Form consisting of four sections including sociodemographic characteristics, information on health and disease, information on dermatological disorders and information on herbal product use was used as a data collection tool. Results: 29.4% of the participants stated that they used herbal products topically and 47.7% stated that they had dermatologic disorders. The mean skin pH level of the participants was 4.97±0.44 and the mean skin moisture level was 18.59±5.23. Study findings show that people with dermatological disorders use herbal products significantly more frequently than people without this disorders. There was a significant difference between the skin pH levels and skin moisture levels of individuals who used topical herbal products and those who did not. Conclusion: Our research findings show that topical herbal products may affect skin pH and moisture levels and require careful use in individuals with dermatological disorders. In conclusion, safe use of these products is important for public health and health professionals play a critical role in this process.
Motivasyonel görüşme yöntemine göre destekleyici aşı iletişiminin gebe annelerin aşı bilgisi, aşı okuryazarlığı ve aşı karar süreçlerine etkisi: Bekleme listeli randomize kontrollü deney protokolü
(Türkiye Klinikleri Yayınevi, 2025) Yorulmaz Demir, Deniz Sümeyye; Koçoğlu Tanyer, Deniz
Amaç: Bu araştırma, motivasyonel görüşme yöntemine göre planlanan destekleyici aşı iletişiminin gebe annelerin aşı bilgisi, aşı okuryazarlığı ve aşı karar süreçlerine etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilecektir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, paralel desende (1:1) bekleme listeli, tek kör, rando mize kontrollü deneysel çalışma olarak gerçekleştirilecektir. Araştırmanın ör neklem büyüklüğü, güç analizine dayalı olarak ve veri kayıpları dikkate alınarak 58 gebe anne (29 deney, 29 bekleme listesi) olarak belirlenmiştir. Dâhil edilme kriterlerini karşılayan gebe anneler, önce gebelik deneyimine göre oluşturulan ta bakalara sonra blok randomizasyonla deney ve bekleme listesi gruplarına rast gele atanacaktır. Aşı iletişim süreci 1 hafta arayla, 3 modül ve 6 oturum olarak gerçekleştirilecektir. Bekleme listesi grubundaki gebe anneler için müdahale, gruplardan son test verileri toplandıktan sonra yapılacaktır. Araştırmanın sonuç kriteri gebe annelerin aşı okuryazarlığı, aşı bilgisi ve aşı karar düşüncesidir. Des tekleyici aşı iletişiminin etkisi, deney ve bekleme listesi grubundaki sonuç krite rindeki değişim ile yorumlanacaktır. Araştırma sonuçlarının raporlanmasında The CONSORT-Outcomes 2022 Extension (CONSORT-2022 Sonuç Uzantısı) dik kate alınacaktır. Bulgular: Araştırma verileri IBM SPSS v.27 paket programı ile analiz edilecektir. Gebe annelerin tanıtıcı özellikleri sayı ve yüzde ile sunulacak tır. Elde edilen verilerin niteliğine göre parametrik veya non-parametrik test ile sonuç kriterleri değerlendirilecektir. Sonuç: Bu araştırma sonuçları gebe annelere yönelik destekleyici aşı iletişiminin, aşı karar süreçlerine etkisi hakkında bilgi verecektir. Literatür incelemesi kapsamında bu araştırma gebe annelere sağlanan aşı iletişiminin aşı karar süreçlerine etkisini değerlendiren ilk randomize deney sel çalışma olacaktır. Araştırma sonuçlarının toplum sağlığını korumak ve ço cukluk dönemi bağışıklama oranlarının artırmak için yapılacak planlamalara rehberlik edeceği öngörülmektedir. Araştırma protokolü 7 Kasım 2024 tarihinde NCT06680414 numarası ile ClinicalTrials’a kaydedilmiştir.
How did you feel during the earthquake? The earthquake experiences of nursing students: A phenomenological study
(Türkiye Klinikleri Yayınevi, 2025) Yorulmaz Demir, Deniz Sümeyye; Kılıç Bayageldi, Nurhayat
Objective: This study was conducted to investigate the experiences of nursing students who experienced the earthquake with its epicenter in Kahramanmaraş, Türkiye, and affecting 12 provinces. Material and Methods: In this study with a qualitative design, the phe- nomenological method was used, and the nursing students who expe- rienced the Kahramanmara ş earthquake constituted the study’s population. Data were collected using the “Descriptive Characteristics Questionnaire” and a “Semi-Structured Interview Form”. Results: Within the scope of the research, in-depth interviews were conducted with a total of 15 nursing students. The interviews were categorized into 4 main themes and 19 sub-themes. The main themes identified were (1) Difficulty in Meeting Basic Needs, (2) Post-Traumatic Emo- tional Reactions, (3) Post-Traumatic Physiological Reactions, and (4) Gains from the Loss. Students experienced significant challenges in fulfilling their basic needs for clean water, food, shelter, and commu- nication following the earthquake. Physiological responses included a reluctance to eat, sleep disturbances, and difficulty in communicating. Emotional reactions such as a fear of death, feelings of helplessness, anxiety, sadness, and pain were also observed. However, it was noted that students also experienced positive outcomes in several areas, in- cluding a stronger belief in disaster preparedness, a re-evaluation of the meaning of life, and a heightened desire to spend time with loved ones. Conclusion: The earthquake significantly affected students, highlight- ing the need for psychological support. It is also essential to plan for re- ducing vulnerability and losses, and to promote a disaster-aware culture to minimize future impacts.
Artificial intelligence in pediatric oncology care: Pediatric nurses' perspectives and future implications
(ELSEVIER, 2025) Çınar Özbay, Sevil; Gelin, Dilek; Durmuş Sarıkahya, Selma
Objectives: This study aimed to explore pediatric oncology nurses' perspectives on the integration of artificial intelligence (AI) into pediatric oncology care, focusing on its potential advantages, implementation challenges, and ethical considerations. Methods: A hermeneutically informed descriptive phenomenological qualitative design was employed. One-to-one, semistructured interviews were conducted with 18 pediatric oncology nurses between April and June 2025. All interviews were audio-recorded, transcribed verbatim, and analyzed thematically in MAXQDA using Braun and Clarke's six-phase framework (2006). Reporting followed the COREQ checklist. Results: Participants' mean age was 36.8 ± 6.9 years, and most had >10 years of professional experience. Thematic analysis identified five main themes with related subthemes: (1) the potential of AI in pediatric oncology care; (2) implementation challenges and concerns; (3) nurse-AI collaboration; (4) ethical considerations; and (5) competence and training needs. Nurses highlighted AI's potential to accelerate diagnostic/treatment processes, reduce error, and enhance patient safety, while also noting barriers related to infrastructure, ethics, and professional skills. Conclusions: Pediatric oncology nurses perceived AI as a valuable tool to support clinical decision-making, improve patient safety, and increase care efficiency; however, ethical concerns, infrastructural limitations, and insufficient training constrain effective integration. Implications for nursing practice: Strengthening technological competencies, ensuring ethical safeguards, and providing continuous training are essential for successful AI integration. Combining clinical expertise with AI competence may promote safer, more effective pediatric oncology care.
Gynecological cancer awareness and determination of healthy lifestyle levels among women in Türkiye
(WILEY, 2025) Kaloğlu Binici, Dilek; Erkal, Emre; Avcı, Aycan
Objective: This study aimed to assess gynecological cancer awareness and healthy lifestyle levels among women in Türkiye.Methods: A descriptive, cross-sectional design was applied with 656 women from various Turkish regions. Data were collectedusing a sociodemographic form, the Gynecological Cancer Awareness Scale, and the Healthy Lifestyle Screening Scale.Results: The median gynecological cancer awareness score was 147.00, and the median healthy lifestyle score was 95.00. A positive,significant correlation was found between awareness and healthy lifestyle scores (r s = 0.359; p < 0.001). Awareness differedsignificantly by education, employment, motherhood, gynecological examination and Pap smear frequency, cancer knowledge,fear of cancer, and age (p < 0.05). Healthy lifestyle scores were significantly related to income, smoking, perceived health, andregular exercise (p < 0.05).Conclusions: Women generally demonstrated above-average gynecological cancer awareness, and higher awareness was linkedto healthier lifestyles. Overall, 1.2% had a very low, 14.6% low, 75.9% good, and 8.3% very good healthy lifestyle level. These findingssuggest that nurses should implement educational and counseling programs to enhance women’s gynecological cancer awarenessand promote healthy lifestyle behaviors.
Cross-cultural adaptation, validity, and reliability of the Turkish version of the Nurse Occupational Stigma Scale (NOSS-TR)
(BMC, 2025) Arkan, Burcu; Alban, Işıl; Kanbay, Yalçın
Background While the stigmatizing tendencies of nurses towards patients have been the subject of frequent research, there is a notable lack of research evaluating the stigmatizing attitudes of patients towards nurses. This study aimed to adapt the Nurse Occupational Stigma Scale (NOSS), which was developed to assess occupational stigma towards the nursing profession, for use in Turkish culture and to examine its validity and reliability. Methods The study followed the COSMIN guidelines for scale adaptation and psychometric evaluation. Data were collected via social media using the snowball sampling method, yielding responses from 692 adults in Turkey. Of the sample, 55.4% were female, 45.4% were married, and 53.4% had higher education; the mean age was 31.9 +/- 11.1 years (range: 18-70). The adaptation process included forward-backward translation, expert review, and calculation of the content validity ratio (CVR) and content validity index (CVI). Construct validity and internal validity were assessed, and Cronbach's alpha reliability coefficient, Guttman's coefficient, and Spearman-Brown two-thirds test consistency were calculated to evaluate reliability. Results Ten experts participated in the content validity assessment, and the critical CVR value for 10 experts (.62) was exceeded by all items. The overall CVI value was 0.925 (CVI > CVR). Construct validity was assessed using confirmatory factor analysis (CFA); as a result of the analysis, the structure of the scale, comprising three factors and 11 items, was confirmed. Model fit indices were found to be excellent (chi(2)/df= 2.923, RMSEA= 0.054, CFI = 0.97, GFI = 0.97, AGFI = 0.95, NFI = 0.95). Standardized factor loadings ranged between 0.47 to 0.84. In the internal validity analysis, 27% lower-upper group comparisons yielded significant results (p < 0.001). In the reliability analysis, the Cronbach's alpha coefficient of the scale was found to be 0.80, and between 0.61 and 0.87 for the sub-dimensions. Additionally, Spearman-Brown and Omega reliability coefficients fell within the limits recommended in the literature. Conclusions In line with the findings, it was determined that the NOSS-TR is a valid and reliable measurement tool for assessing occupational stigmatization towards the nursing profession in Turkish culture.
Trauma-involved care: Knowledge, attitudes, and practices of mental health professionals
(CAMBRIDGE UNIV PRESS, 2025) İnci, Figen; Oflaz, Fahriye; Büyükbayram Arslan, Ayşe; Şimşek Arslan, Buket; Kılıç Bayageldi, Nurhayat
Introduction: The number of people exposed to trauma has increased due to disasters, epidemics, wars, and various man-made causes occurring worldwide- including Turkey. Therefore, the principles of trauma-informed care should be applied in all healthcare settings and incorporated into policies and institutional frameworks (Saunders et al., 2023; Greer, 2023; Huo et al., 2023). Although mental health professionals are experienced in the effects of trauma, a more systematic approach is required to enhance awareness of and achieve widespread trauma-informed care. In Turkey, there is no standardized guide or algorithm for providing care and treatment to trauma victims, and no guide has been developed to ensure a common understanding of care in approaching trauma among mental health professionals. Objectives: This study examined the knowledge, skills, and stance of professionals providing mental health services in Turkey regarding trauma-informed care, as well as their intervention skills related to trauma. This constitutes the first phase of the studies to establish a fundamentally trauma-informed care model in existing mental health settings. Methods: The study was conducted with a cross-sectional design, and the convenience sampling method was used. The study population was mental health services professionals in Turkey. The participants were recruited by researchers through social media platforms, and only those accepting participation were included in the study. The study was completed with 197 participants who filled out the survey forms.The data were collected using the Trauma-Informed Care Scale and the Trauma Intervention Skills Scale through an online survey. The data were analyzed using Spearman correlation analysis, Mann Whitney U, and Kruskal Wallis tests. Results: More than half of the participants were unaware of the concept of trauma-informed care (55.3%), and only 14.2% felt competent in presenting this care model. In trauma-informed care scores, gender, age, and education level did not create a significant difference (p>0.05), while those who have received information about trauma-informed care during their years of education scored higher (p<0.05). Compared to other professionals, nurses had higher trauma-informed care scores, and psychologists had an augmented ability to intervene in trauma patients. Conclusions: The results of the research indicated that while mental health professionals possess knowledge about trauma, they did not reach the desired level in developing attitudes towards trauma-informed care and feeling competent in this area. Traumainformed care seemed more about providing information related to procedures performed in the clinic or ensuring that the patient was not traumatized during the procedure. Therefore, more studies are needed to evaluate TIC practices in the much-needed mental health field. Disclosure of Interest: None Declared
Psychometric properties of the Turkish version of the palliative care attitude scale (T-PCAS-9) in cancer patients
(UNIV INDONESIA, 2025) Demir Çam, Sevgi; İşcan Ayyıldız, Neşe; Evcimen, Hasan; Çil, Timüçin; Bozkurt Duman, Berna
Background: A reliable, validated Turkish measurement tool will allow researchers to measure the impact of attitudes towards palliative care on other health outcomes in individuals with chronic and critical illness. This study aimed to examine the Turkish psychometric properties of the Palliative Care Attitude Scale (PCAS-9) for individuals with cancer. Methods: The Turkish adaptation of the PCAS-9 (T-PCAS-9) included 505 cancer patients, who were aged >18 years, had a diagnosis of cancer, and no mental problems. The factor structure of the T-PCAS-9 was examined using exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, convergent-divergent validity, and measurement invariance analysis. Results: The three-factor structure with factor loadings >0.5 was found to have convergent-divergent validity and measurement invariance. The internal consistency coefficients of the T-PCAS-9 were >0.7. Conclusions: The T-PCAS-9 was found to be a valid and reliable measurement tool for assessing palliative care attitudes in the Turkish population.
The effectiveness of vaccine education on vaccine attitudes and knowledge among nursing students: a quasi-experimental study
(UNIV SAO PAOLO, 2025) Yorulmaz Demir, Deniz Sümeyye
Objective: This study aimed to evaluate the effectiveness of vaccine education on vaccine attitudes and knowledge among nursing students. Method: This research, designed as a quasi-experimental study, was conducted with 68 participants. Vaccine education was delivered in three sessions at one-week intervals. Data were collected using the Personal Characteristics Scale, the Public Attitudes Toward Vaccination Scale-Health Belief Model, and the Vaccine Knowledge Test. Data analysis included frequency, percentage, paired t-tests, and effect size (d) to assess differences between means. Results: Among the participants, 65.2% were female, 14.5% reported difficulties in accessing healthcare services, and only 8.7% followed official websites for vaccine-related information. The study found that vaccine-related knowledge significantly increased after the intervention, with a large effect size (d: 1.755). Vaccine attitudes also showed moderate changes in effect size across various dimensions: perceived susceptibility (d: 0.666), perceived severity (d: 0.682), perceived benefits (d: 0.760), perceived barriers (d: 0.753), and health motivation (d: 0.395). Additionally, the proportion of participants expressing trust in vaccines increased after the educational sessions. Conclusion: The findings suggest that vaccine education can contribute to improving vaccine attitudes and knowledge among nursing students. Considering the critical role of nursing students as future stakeholders in healthcare delivery, planning and increasing interventions aimed at enhancing their vaccine attitudes and knowledge is essential.
Development and psychometric evaluation of the artificial intelligence ethical awareness scale
(Routledge, 2025) Kanbay, Yalçın; Arkan, Burcu; Akçam, Aysun; Varol, Belgin
The rapid integration of artificial intelligence (AI) into daily life has created ethical challenges, highlighting the need for responsible use. This methodological study developed the AI Ethical Awareness Scale to measure individuals’ awareness levels. Data were collected from 616 AI users, and analyses confirmed a three-factor, nine-item structure: Transparency, Integrity, and Awareness. The scale demonstrated strong reliability and validity, explaining 74.8% of the variance. Developed within the Turkish cultural context, it is a valid and reliable tool to assess AI ethical awareness. The AIEAS can be used to assess the effectiveness of ethics education programs or inform policy recommendations regarding responsible AI use. It also holds potential for adaptation across different cultural settings to support cross-cultural research.
Trauma-informed care in pediatric oncology nursing
(John Wiley and Sons Ltd, 2025) Çınar Özbay, Sevil; Gelin, Dilek; Durmuş Sarıkahya, Selma; Boztepe, Handan
Background: Childhood cancer is highly stressful and potentially traumatic for families. While trauma-informed care (TIC) aims to address these impacts, little is known about how pediatric oncology nurses understand and use TIC in practice. Method: This study was conducted using a qualitative descriptive design to explore pediatric oncology nurses' perceptions of trauma and trauma-informed care. Fifteen nurses with at least 1 year of experience working in a pediatric oncology unit in a city hospital in Türkiye were recruited through purposive sampling. Data were collected between June and July 2025 through face-to-face interviews using a semi-structured interview guide based on the Trauma-Informed Care Pyramid, and analyzed using Braun and Clarke's six-phase thematic analysis approach. Results: Five major themes were identified: (1) family- and child-centered communication and care, (2) understanding the health effects of trauma, (3) interprofessional collaboration, (4) understanding one's own history and reactions, and (5) screening and evaluation processes. Additionally, metaphor analysis revealed that nurses frequently described trauma as destructive objects, dark colors, natural disasters, harsh seasons, and bitter tastes underscoring perceptions of trauma as overwhelming and difficult to endure. These findings highlight both the potential for TIC integration and the current gaps in systematic training and organizational support. Conclusion: Pediatric oncology nurses recognize the effects of trauma and the need for psychosocial care, yet structured TIC practices remain limited. Integrating TIC principles into nursing education, strengthening team collaboration, and implementing systematic screening are key to improving holistic, family-centered care.
The relationship between human papillomavirus knowledge and health literacy in university students: Descriptive correlational study
(Turkiye Klinikleri, 2025) Yorulmaz Demir, Deniz S.
Objective: This study aimed to assess the level of knowledge about human papillomavirus (HPV), the health literacy status, and the HPV vaccination status of university students in Türkiye, and to examine the relationship between HPV knowledge and health literacy. Material and Methods: This study was based on a descriptive-relational design and involved 387 university students. The study utilized a descriptive characteristics questionnaire, HPV Knowledge Scale, and Health Literacy Scale to collect the research data. It also used descriptive analyses (number, percentage), chi-square analyses, and Pearson correlation analyses to evaluate the research data. Results: Of the participant students, 65.6% were women, 30.5% of their mothers had primary school education, and 34.4% had difficulty accessing health institutions. The study results indicated that 8.5% of the student’s received education on HPV, 6.5% contacted healthcare professionals about HPV vaccines, and 7.2% and 10.1% received advice from their families and healthcare professionals, respectively, about the application of HPV vaccination. The average score of the students on the HPV Knowledge Scale was 6.06±7.09 (minimum: 0, maximum: 33), and 7.5% of the participant students reported receiving the HPV vaccine. The study also identified a positive and significant relationship between HPV knowledge and health literacy (r=0.113, p=<0.001). Conclusion: The students have a low level of knowledge about HPV, and only a small portion of them have received training on the subject. Given that HPV infection-related health problems, including cervical cancer, are a critical public health concern, this study recommends providing education and information about HPV infection prevention and HPV vaccine application.
Sağlığı geliştirme modeline göre verilen eğitimin Türkiye’deki hemşirelik araştırmalarında kullanımı
(Koç Üniversitesi HYO Semahat Arsel Hemşirelik Eğitim ve Araştırma Merkezi (SANERC), 2018) Kaya, Ayla; Tutar Güven, Şerife; İşler Dalgıç, Ayşegül
Bu tanımlayıcı çalışmada, Sağlığı Geliştirme Modeline göre verilen eğitiminTürkiye'de yürütülmüş hemşirelik araştırmalarında kullanım durumununincelenmesi amaçlanmıştır. Veriler, google akademik, TürkMedline, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi ve PubMed veritabanı taranarak elde edilmiştir. Yayına dönüştürülmüş tez çalışmalarılisansüstü tez çalışmaları içerisinde ele alınmıştır. Araştırmaya dâhiledilme kriterlerine uyan, Türkiye'de uygulaması yapılmış 2010-2016yılları arasında Sağlığı Geliştirme Modeli temel alınarak eğitim verilen16 doktora tezi ve bir yüksek lisans tez çalışması belirlenmiştir.Sonuç olarak, ülkemizde Sağlığı Geliştirme Modeline göre verilen eğitiminçoğunlukla doktora tezlerinde kullanıldığı görülmüştür. Bireyinsağlık davranışlarının geliştirilmesi hemşirelerin özgün görevidir. SağlığıGeliştirme Modeli, bireyin özgeçmişini, kendisine yönelik algısınıdeğerlendirir ve bireye bütüncül bir yaklaşım sunmada yol göstericidir.Bireyin sağlığına verdiği önemi bilmek, hemşirelik girişimlerininplanlanması ve uygulanması açısından önemlidir. Dolayısıyla, SağlığıGeliştirme Modeli, hemşirelerin bireyi bütüncül ele alması ve eğitimrollerini yerine getirmesinde rehber olma niteliği taşıyan bir modeldir.Bu nedenle ülkemizde eğitim temelli hemşirelik araştırmalarında SağlığıGeliştirme Modeli kullanımının artırılması önerilmektedir.
Hemşirelik öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile klinik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
(Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, 2011) Küçükgüçlü, Özlem; Kanbay, Yalçın
Bu çalışma hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri ile klinik başarılarıarasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Dokuz EylülÜniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu’nda 2, 3 ve 4. sınıflarda probleme dayalı öğrenim modeli ile öğrenim gören175 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeğikullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır.Probleme dayalı öğrenim modelinin uygulandığı hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin eleştireldüşünme eğilimi puanları ile klinik başarıları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı bir ilişkibulunmuştur (p<0.05).Bu sonuçtan yola çıkarak eleştirel düşünme becerisi ve klinik başarısı daha yüksek öğrencileryetiştirmek için müfredata eleştirel düşünmeyi geliştirici derslerin konulması ve öğrencilerin klinikuygulamalarda neden-sonuç ilişkisine dayalı hasta bakım uygulamaları geliştirmeleri önerilmiştir.
Corrigendum: How does reimbursement status affect smoking cessation interventions? A real-life experience from the Eastern Black Sea region of Turkey
(Tob Induc Dis., 2019) Karadoğan, Dilek; Önal, Özgür; Kanbay, Yalçın
This study was planned to evaluate the effect of reimbursement status on smoking cessation interventions, retrospectively, by using a study population, that applied at the free smoking-cessation medication distribution period, comprising groups that obtained the smoking cessation medications out of their own pocket. The free smoking-cessation medications distributed group’s treatment adherence and quit success status were previously studied and published14. For this current study that group was used as a control group for evaluating a new research question. Ethical approval was obtained from the local ethics committee (number:78646441-050.01.04-date:19.04.2018), and permission for the study was also obtained from the General Secretary of the hospital.
Determination of individuals’ attitudes toward COVID-19 vaccines and health fatalism: A cross-sectional study from Turkey
(UNIV INDONESIA, 2023) Erkal, Emre; Demirkıran, Bedriye Cansu; Köleoğlu, Şerife; Demir Çam, Sevgi
Background: Vaccines have positive effects on the course of epidemics. This study was conducted to determine individuals' attitudes toward coronavirus disease-2019 (COVID-19) vaccines, their health fatalism, and factors affecting these.Methods: This cross-sectional study included 944 participants living in Turkey, who were included in the study by snowball sampling, one of the nonprobability random sampling methods. Participant information form, attitudes toward the COVID-19 vaccine scale, and religious health fatalism scale were used to collect the study data. Independent sample t-test, one-way analysis of variance and Pearson correlation analysis were used in the data analysis.Results: Participants had mean positive attitudes toward COVID-19 vaccine score of 3.63 & PLUSMN; 1.14, mean negative attitudes toward COVID-19 vaccine score of 3.44 & PLUSMN; 0.91, and mean health fatalism score of 45.75 & PLUSMN; 17.43. Negative and significant correlations were found between participants' mean health fatalism score and their mean positive attitudes score (r = -0.213) and their mean negative attitude score (r = -0.362) (p < 0.001).Conclusions: Individuals were found to have high positive and low negative attitudes toward COVID-19 vaccines and moderate levels of health fatalism. Individuals with high health fatalism had low positive and high negative attitudes toward COVID-19 vaccines.

Güncel Gönderiler