Cilt 19 Sayı 2 (2018)
Bu koleksiyon için kalıcı URI
Güncel Gönderiler
Öğe Bireysel kalite göstergesi olan motivasyonu etkileyen faktörlerin orman işletmelerinde incelenmesi: Gümüşhane ili örneği(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Ardıç, MuhammedGünümüz işletmelerinde üretim ve maliyetleri etkileyen en temel etkenlerin başında insan faktörü gelmektedir. İnsan karmaşık yapısı dolayısı ile üretim sürecinin en güç kontrol edilebilen faktörüdür Bu sebeple motivasyon, üretimde çalışan kişileri belirli bir amaca yönlendiren ve verimliliği artırarak dolaylı olarak maliyetleri düşüren bir kavramdır. Bu çalışmada, Gümüşhane ilinde faaliyette bulunan orman işletmeleri örneği yardımıyla işletme çalışanlarının motivasyon durumları; motivasyon eksiklikleri ve tatmin oldukları konular açısından belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışanların motivasyonları ile yaş, cinsiyet, gelir, eğitim, hizmet süresi ve medeni durum gibi bazı kişisel özellikleri arasındaki ilişkiler de incelenmiştir. Sonuç olarak, Gümüşhane ilinde faaliyette bulunan orman işletmeleri çalışanlarının motivasyonunu; yönetim-çalışan ilişkisi, sağlık problemleri, ücret, işin niteliği ve çalışma koşuları, çalışma arkadaşlarıyla olan ilişki, terfi/yükselme gibi faktörlerin önemli oranda etkilediği ortaya çıkmıştır. Ayrıca çalışanların motivasyonunun yaş grupları, eğitim düzeyi, gelir, çocuk sayısı, işletmelerdeki toplam çalışma süresi ve mevcut işletmedeki çalışma süresi değişkenlerine göre farklılaşırken, cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir.Öğe Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae)’ın konukçu seçimini etkileyen bazı özellikler: Artvin ladin ormanlarından deneysel sonuçlar(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Alkan Akıncı, Hazan; Erşen Bak, Funda; Çalışkan, Bahtiyar AliKabukböcekleri orman böcekleri içerisinde kurumalara ve ağaç ölümlerine yol açan en önemli zararlılardandır. Kuzey yarı kürede Dendroctonus ve Ips türleri periyodik olarak büyük populasyonlar oluşturarak, birkaç yıl içerisinde geniş meşcerelerde milyonlarca sağlıklı ağacın ölümüne yol açmıştır. Ülkemizde 1966 yılında tespit edilen Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) salgın populasyonları oluşturarak milyonlarca metreküp ladin ağacının kurumasına neden olmuştur. Günümüzde Artvin ve Giresun ladin ormanlarının tamamına yayılmış olan D. micans, Trabzon ladin ormanlarındaki yayılışını sürdürmektedir ve yayılış hattının ön cephesinde ağaç kurumalarına neden olmaktadır. D. micans yaralı ve devrik ağaçlara saldırması yanında, görünüşte sağlıklı olan ağaçlara da saldırmaktadır. Böceğin başarılı bir şekilde yerleştiği ve başarısız olduğu saldırı girişimlerinin nedenleri D. micans’ın konukçu seçimi hakkındaki soruların odak noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, D. micans’ın konukçusuna yerleşmede başarısını etkileyen bazı etmenler deneysel olarak araştırılmıştır. Artvin Orman İşletme Müdürlüğü, Taşlıca Orman İşletme Şefliği ladin ormanlarında, meşcere kapalılığı içerisinde bulunan, 1975 m ve 1680 m yükseltideki iki farklı saf ladin meşceresinde çalışılmıştır. Daha önce D. micans saldırısı bulunmayan ladin ağaçlarına böceğin dişi erginleri yerleştirilmiştir. İlk deneme alanında 37, ikinci deneme alanında 36 ladin ağacında çalışılmıştır. Arazi çalışmaları 1 Haziran – 5 Kasım 2015 tarihleri arasında yürütülmüştür. Deneyin sonunda, böceğin başarılı bir şekilde yerleştiği ve başarısız olduğu ağaçların periyodik büyümeleri, bazı hasılat verileri, floem kalınlıkları, floemin nem miktarı, floemdeki karbon ve azot miktarı istatistik analizlerle karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, D. micans’ın son 10 yıldır artımın azaldığı, tepe boyunun kısa olduğu ve floemin azot içeriğinin fazla olduğu ladin ağaçlarına başarılı bir şekilde yerleştiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, D. micans’ın konukçu seçimi ile ilgili temel bilgilerin ortaya koyulmasına katkı sağlamıştır. Böceğin başarılı bir şekilde yerleşebileceği ağaçların tahmin edilebilmesi, uygulayıcılara mücadele çalışmalarında kolaylık sağlayacaktır.Öğe Orman suçlarında tazminat ve ağaçlandırma bedeli hesabı(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Ayaz, Hüseyin; İnanç, SevimDevlet ormanlarına yasa dışı müdahalede bulunarak zarara sebep olanların, talep halinde bu zararı karşılamaları yasal zorunluluktur. Yasa dışı faaliyet sonucu sebep olunan zararın tam olarak karşılanması ve sebepsiz zenginleşmeye de yol açılmaması gerekir. Suç nedeni ile zarara uğrayan orman idaresi, sanıkların gönüllü olarak zararı karşılamalarını talep etmekte, aksi halde yargı yoluna başvurmaktadır. Sebep olunan zarar için tazminat ve açılan orman alanı için de ağaçlandırma bedeli orman kanununun ilgili hükümlerine göre hesaplanmaktadır. Konunun yargıya intikali sonrasında ise mahkemeler tarafından bu talebin yasalara uygunluğu araştırılmakta, bunun için de orman mühendisi bilirkişilere başvurulmaktadır. İdare talebi ve bilirkişiler tarafından hesaplanan bedeller arasında uyumsuzluklar ortaya çıkabilmektedir. Suç nevilerine göre, tazminat ve ağaçlandırma bedeli ödenmesinin gerekip gerekmediği ve miktarı konularında tereddütler yaşanmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle orman suçları için karşılanması gerekli zarar ve ağaçlandırma bedeli hesaplamalarıyla ilgili mevzuat ele alınmış ve örnek Yargıtay kararlarına da dayanılarak açıklanmıştır. Daha sonra ise mevzuatın ön gördüğü yaptırımların oluşan zararın ve ağaçlandırma bedelinin tespitindeki yeterliliği, hakkaniyete uygunluğu konusunda da değerlendirmeler yapılmış öneriler geliştirilmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, tazminat hesaplarının çoğunlukla odun hammaddesi zararına yönelik olduğu, biyolojik çeşitlilik ve ekosistemin olumsuz etkilenmelerinin hesaba katılmadığı, devlet ormanlarından ağaç kesme suçlarındaki tazminat hesaplamasının yetersiz kaldığı, ağaçlandırma bedel hesaplarında hatalar yapıldığı görülmüştür. Orman fonksiyonlarının daha somut biçimde açıklanmakta olduğu günümüzde, orman tahriplerinde zarar hesaplamalarının yeniden ele alınması gerekli görülmektedir.Öğe Aralama şiddetinin dar yapraklı dişbudak odununun emprenye edilebilirliğine (retensiyon) ve yoğunluğuna etkisi(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Yalçın, Mesut; Özbayram, Ali Kemal; Akçay, Çağlar; Çiçek, EmrahBu çalışmanın amacı, dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl) plantasyonunda uygulanan farklı şiddetteki aralamaların kesit yüksekliğine ve gövde yönüne göre emprenye maddesinin retensiyon miktarı ve yoğunluk değişimine etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla dişbudak odunlarından aralamanın yapıldığı son yedi yıllık bölümden, yedi kesiş yüksekliğinden ve kuzey ve güney olmak üzere iki farklı gövde yönünden örnekleme yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, odunun yoğunluğu ile emprenye maddesinin retensiyon miktarı arasında zıt yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yoğunluk ve retensiyon miktarı bakımından doğal ve şiddetli aralama yapılan örnekler arasında farklılık olduğu, şiddetli aralama yapılan örneklerde yoğunluk azalmakta iken retensiyon miktarında artış olduğu görülmektedir. Ayrıca, gövdenin alt kısmından tepe kısmına doğru ilerledikçe odun yoğunluğunda %25’e varan artış meydana gelirken, retensiyon miktarında %30’lara varan azalma tespit edilmiştir. Gövde yönünün etkisi irdelendiğinde ise, gövdenin kuzeye bakan kısmının güneye bakan kısmına göre daha yoğun olup, retensiyon miktarı bakımından daha az kuru emprenye maddesi absorpladığı tespit edilmiştirÖğe Orman ürünleri sanayi sektöründe iş sağlığı ve güvenliğine yönelik çalışan algısının incelenmesi(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Akyüz, Kadri Cemil; Yıldırım, İbrahim; Akyüz, İlker; Ersen, NadirHer yıl binlerce çalışanın maddi ve manevi kayıplara uğramasına neden olan iş kazaları ve meslek hastalıkları, sanayileşme ve teknolojik gelişmelerle giderek artan bir durum almıştır. Üretim metotlarında oluşan değişimler, üretim miktar ve kalitesinde artışlar sağlarken, çalışanların iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucunda ciddi maddi ve manevi kayıplar yaşamasına neden olabilmektedir. Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği alanında gerek mevzuat ve gerekse üretim ortamlarında oluşan değişimler işveren ve çalışanların daha güvenli bir ortamda çalışmalarına neden olacak niteliktedir. Bu çalışmada giderek artan güvenlik bilinci ve algısının, tehlikeli işler sınıfı içinde yer alan orman ürünleri sanayi sektörü bünyesinde araştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda sektör genelinde alt gruplar düzeyinde (Mobilya, Levha, Kâğıt, Kereste) çalışanların iş sağlığı ve güvenliğe yönelik algıları incelenmiştir. Anket kapsamına alınan 1.215 sektör çalışanından elde edilen ve 10 farklı alt bölümde incelenen iş sağlığı ve güvenlik algısı istatistik yöntemlerle irdelenerek değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda kadın çalışanların iş güvenliği konusunda erkek çalışanlara göre daha duyarlı olduğu, levha ve kâğıt sektöründe çalışanların iş güvenliği algılarının diğer alt sektörlere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Güvenlik algısı alt faktörleri içinde demografik faktörlere göre en fazla farklılığın güvenlik önceliği alt faktöründe oluştuğu gözlemlenmiştir.Öğe Mobilya köşe birleştirmelerinde demonte tipi bağlantı elemanlarının moment kapasitesine etkileri(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Karaman, Abdurrahman; Yıldırım, Mehmet Nuri; Aykan, RecepBu çalışmada, mobilya köşe birleştirmelerinde kullanılan demonte tipi bağlantı elemanlarının moment kapasitesine etkileri araştırılmıştır. Deney örnekleri ahşap esaslı kompozit levhalardan, sentetik reçinelerle kaplanmış yonga levha (YL-Lam) ve lif levhalardan (MDF-Lam) hazırlanmıştır. Bağlantı elemanı olarak metal L, plastik T, metal T ve ay bağlantı elemanı olmak üzere dört farklı bağlantı elemanı kullanılmıştır. Deney örnekleri, kullanımları sırasında etkisinde kalabilecekleri kritik yükler göz önüne alınarak statik yük altında basma ve çekme deneyine tabi tutulmuştur. Deney sonuçlarına göre, diyagonal basma deneyinde moment taşıma kapasitesi değeri; bağlantı elemanı çeşidine göre en yüksek değer, metal L bağlantı elemanı ile birleştirilen deney örneklerinde, en düşük değer ise Ay bağlantı elemanında tespit edilmiştir. Ahşap esaslı kompozit levha-bağlantı elemanı tipi ikili etkileşimlerindeki diyagonal çekmede, en yüksek değer MDF-Lam ile metal L bağlantı elemanı hazırlanan deney örneklerinde, en düşük değer ise YL-Lam ile ay bağlantı elemanı ile hazırlanan örneklerde tespit edilmiştir Bu veriler ışığında, mobilya elemanları köşe birleştirmelerinde MDF-Lam malzemesi ile metal L bağlantı elemanı kombinasyonu uygulanabilir.Öğe Terfezia claveryi Chatin’in besinsel içeriği, antioksidan ve antimikrobiyal aktivitesi(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) İnci, Şule; Kırbağ, SevdaBu çalışmada; Terfezia claveryi Chatin’nin besinsel içeriği, antioksidan ve antimikrobiyal aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. T. claveryi’de % 89.59 kuru madde, % 0.04 ham kül, % 0.03 ham yağ, % 15.31 ham protein, % 83.47 organik madde, % 399.98 kcal enerji ve % 10.40 nem saptanmıştır. Makro ve mikro element miktarları ise 52.5 mg/kg K, 560 mg/kg Na, 2.76 mg/kg Fe, 0.37 mg/kg Zn, 0.58 mg/kg Ca olarak belirlenmiştir. T. claveryi’nin total antioksidan seviyesi 1.18 µmol/l ve total oksidan seviyesi 3.45 µmol/l olarak tespit edilmiştir. Ayrıca; mantarın DNA koruyucu aktivitesi pBR322 plazmit DNA’sı kullanılarak belirlenmeye çalışılmış ve DNA koruyucu aktivitesinin olmadığı tespit edilmiştir. T. claveryi’nin antimikrobiyal çalışması sonucunda mikroorganizmalara düşük konsantrasyonlarda bile etki gösterdiği görülmüştür. Özellikle, P.aeruginosa’ya karşı en yüksek antimikrobiyal etki gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak T. claveryi’nin besin içerikleri bakımından zengin olması, element düzeylerinin toksik etki taşımadığı ve tıbbi açıdan önemli bir besin kaynağı olduğu belirlenmiştir.Öğe Trainee evaluations and recruitment based on fuzzy AHP: an application in furniture sector(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) İlçe, Abdullah CemilThe choice of a newly personnel to hire is a decision making problem that requires evaluation of many factors being not totally known in terms of enterprises. That the success of this process is as significant as may not be left for coincidences. Therefore, staff selection problems should be resolved with scientific methods. This study aims to carry out trainee recruitment by means of the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP) method being from one of the multi criteria decision making methods in a furniture factory. For this purpose, it was guaranteed by the enterprise that a student shall be hired as a CNC operator before the internship and this was notified to trainees in advance. Three students having satisfied the preconditions of enterprise were started the internship. The students were subjected to the evaluation at the end of training course and the most successful trainee among them was accepted for the job. In evaluation process the intern’s linguistic variables were used and the defuzzification of fuzzy weights was carried out based on the ?-cutting and optimism index.Öğe Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for nonwood herbal products(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Türker, Mustafa Fehmi; Berker, Elif; Yılmaz, CananConsistent with the changes and the increase in demand for the forests in the society, utilization of forest products became significant. Non-wood herbal products, which constitute a significant part among non-wood forestry products, is an important source of income for State Forest Enterprises and forestry industry in domestic and international markets, however non-wood herbal products are generally neglected in the Turkish forestry industry. Within the scope of the study, it was aimed to determine the income earned from the sales of Vaccinum sp., Arumitalicum, Galanthus woronowii and Cyclamen sp. species which are produced under the Sürmene State Forestry Enterprise management and the proportional distribution of these incomes between channel members. The share received from income of distribution channel members was determined by evaluating data obtained from Sürmene State Forestry Enterprise Production Tables and the records of a joint-stock company trading non-wood herbal products in Sürmene via percentage analysis method. In Turkey, an analysis of distribution of income among the members of non-wood herbal products distribution channels would reflect an unfair distribution. Most of the revenues are kept by wholesalers and especially retailers if present, while raw material producer State Forestry Enterprise and raw material gatherer forest villagers do not get their fair share. One of the major problems behind this is the low tariff prices. The extremely law tariff rates adversely affects the economic success of State Forestry Enterprise and active and productive use of resources by the enterprise. To resolve these problems, the actual tariff rates should be calculated for non-wood herbal products and the production and trade of these products should be conducted based on these rates and enforced policies should support rural development.Öğe Şeftali yaprağı ekstraksiyonu ile renklendirilen ahşap malzemenin UV yaşlandırma sonrası renk değişim değerlerinin belirlenmesi(Artvin Çoruh Üniversitesi, 2018) Yeniocak, Mehmet; Göktaş, Osman; Özen, Ertan; Çolak, MehmetBu çalışmanın amacı; ahşap yüzeyler için sentetik boyalara alternatif yenilenebilir ve sağlığa zararsız tamamen doğal kaynaklardan üretilen ekolojik renklendiricilerin geliştirilmesidir. Çalışmada doğal boyar madde kaynağı olarak şeftali yaprağı, bağlayıcı (mordan) olarak demir sülfat (Fe2(SO4)3.7H2O), alüminyum sülfat (KAl2(SO4)3.18H2O), bakır sülfat (CuSO2.5H2O), ve üzüm sirkesi (CH3COOH) kullanılmıştır. Ağaç malzeme olarak sarıçam (Pinus sylvestris L.) doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky), sapsız meşe (Quercus petraea spp) ve ceviz (Juglons regia L.) odunlarından elde edilen deney örnekleri kullanılmıştır. Boyar madde ekstraksiyonu ve elde edilen ekstraksiyonların ağaç malzemeye uygulanmasında ultrasonik destekli daldırma ve klasik daldırma metotları kullanılmıştır. Boyama sonrası elde edilen renkler sıcak ve pastel renkler olarak izlenmiştir. Daha sonra boyanan örnekler 50, 100 ve 150 saatlik sürelerde hızlı yaşlandırma testlerinde tabi tutulmuşlardır. Test sonuçları; şeftali yaprağı ekstraktı ve bağlayıcı katkılı çözeltileri ile renklendirilen ahşap malzemelerin belli oranlarda renk değişimlerine uğradıklarını, fakat bu değişim sonucunda ahşap örneklerin daha estetik ve pastel bir görünüme sahip oldukları gözlenmiştir. Bu renklendiriciler, renk değişiminin ihmal edilebileceği alanlarda veya renk değişikliğinden sonra ortaya çıkan renkler dikkate alınarak istenilen yerlerde sentetiklere alternatif çevreci bir malzeme olarak kullanılabilirler.
