Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae)’ın konukçu seçimini etkileyen bazı özellikler: Artvin ladin ormanlarından deneysel sonuçlar
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2018
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Artvin Çoruh Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Attribution-ShareAlike 3.0 United States
Attribution-ShareAlike 3.0 United States
Özet
Kabukböcekleri orman böcekleri içerisinde kurumalara ve ağaç ölümlerine yol açan en önemli zararlılardandır. Kuzey yarı kürede Dendroctonus ve Ips türleri periyodik olarak büyük populasyonlar oluşturarak, birkaç yıl içerisinde geniş meşcerelerde milyonlarca sağlıklı ağacın ölümüne yol açmıştır. Ülkemizde 1966 yılında tespit edilen Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) salgın populasyonları oluşturarak milyonlarca metreküp ladin ağacının kurumasına neden olmuştur. Günümüzde Artvin ve Giresun ladin ormanlarının tamamına yayılmış olan D. micans, Trabzon ladin ormanlarındaki yayılışını sürdürmektedir ve yayılış hattının ön cephesinde ağaç kurumalarına neden olmaktadır. D. micans yaralı ve devrik ağaçlara saldırması yanında, görünüşte sağlıklı olan ağaçlara da saldırmaktadır. Böceğin başarılı bir şekilde yerleştiği ve başarısız olduğu saldırı girişimlerinin nedenleri D. micans’ın konukçu seçimi hakkındaki soruların odak noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, D. micans’ın konukçusuna yerleşmede başarısını etkileyen bazı etmenler deneysel olarak araştırılmıştır. Artvin Orman İşletme Müdürlüğü, Taşlıca Orman İşletme Şefliği ladin ormanlarında, meşcere kapalılığı içerisinde bulunan, 1975 m ve 1680 m yükseltideki iki farklı saf ladin meşceresinde çalışılmıştır. Daha önce D. micans saldırısı bulunmayan ladin ağaçlarına böceğin dişi erginleri yerleştirilmiştir. İlk deneme alanında 37, ikinci deneme alanında 36 ladin ağacında çalışılmıştır. Arazi çalışmaları 1 Haziran – 5 Kasım 2015 tarihleri arasında yürütülmüştür. Deneyin sonunda, böceğin başarılı bir şekilde yerleştiği ve başarısız olduğu ağaçların periyodik büyümeleri, bazı hasılat verileri, floem kalınlıkları, floemin nem miktarı, floemdeki karbon ve azot miktarı istatistik analizlerle karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, D. micans’ın son 10 yıldır artımın azaldığı, tepe boyunun kısa olduğu ve floemin azot içeriğinin fazla olduğu ladin ağaçlarına başarılı bir şekilde yerleştiği tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, D. micans’ın konukçu seçimi ile ilgili temel bilgilerin ortaya koyulmasına katkı sağlamıştır. Böceğin başarılı bir şekilde yerleşebileceği ağaçların tahmin edilebilmesi, uygulayıcılara mücadele çalışmalarında kolaylık sağlayacaktır.
Bark beetles are one of the most important group in forest pests that attack trees and cause tree deaths. Bark beetles such as Dendroctonus and Ips species have built up large populations periodically and have killed millions of trees in several years in northern hemisphere. Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) that has been first discovered in 1966 in Turkey has built up outbreak populations and has killed millions of spruce trees. D. micans is present in all the spruce forests in Artvin and Giresun, and it has an expanding front in Trabzon. It has endemic population in Artvin and Giresun, but it causes tree deaths in Trabzon. D. micans attacks apparently healthy trees besides wounded trees and windthrowns. Causes of the successful and aborted attacks are the focal point of the questions about host selection by D. micans. In this study, causes that affect D. micans successful establishment to its host have been experimentally investigated. Field works have been performed at Artvin Forestry Enterprises Taşlıca Forest District, at two different pure spruce stands that were in stand closure at 1975 m and 1680 m a.s.l. D. micans females have been inserted to unattacked spruce trees. This experiment has been arranged on 37 and 36 trees in the first and second study plot, respectively. Field works have been performed through 1 June – 5 November 2015. At the end of the experiment, periodic growth, some yield parameters, phloem thickness, phloem moisture and amount of C, N in phloem have been compared statistically. As a result, it has been found that D. micans successfully establishes on the trees that has decreasing growth in the last 10 years, shorter crown length and higher N in the phloem. Results of this study contribute to the subject of host selection by D. micans. Estimating the trees that the beetle can establish successfully will ease the work of practitioners during control studies.
Bark beetles are one of the most important group in forest pests that attack trees and cause tree deaths. Bark beetles such as Dendroctonus and Ips species have built up large populations periodically and have killed millions of trees in several years in northern hemisphere. Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae) that has been first discovered in 1966 in Turkey has built up outbreak populations and has killed millions of spruce trees. D. micans is present in all the spruce forests in Artvin and Giresun, and it has an expanding front in Trabzon. It has endemic population in Artvin and Giresun, but it causes tree deaths in Trabzon. D. micans attacks apparently healthy trees besides wounded trees and windthrowns. Causes of the successful and aborted attacks are the focal point of the questions about host selection by D. micans. In this study, causes that affect D. micans successful establishment to its host have been experimentally investigated. Field works have been performed at Artvin Forestry Enterprises Taşlıca Forest District, at two different pure spruce stands that were in stand closure at 1975 m and 1680 m a.s.l. D. micans females have been inserted to unattacked spruce trees. This experiment has been arranged on 37 and 36 trees in the first and second study plot, respectively. Field works have been performed through 1 June – 5 November 2015. At the end of the experiment, periodic growth, some yield parameters, phloem thickness, phloem moisture and amount of C, N in phloem have been compared statistically. As a result, it has been found that D. micans successfully establishes on the trees that has decreasing growth in the last 10 years, shorter crown length and higher N in the phloem. Results of this study contribute to the subject of host selection by D. micans. Estimating the trees that the beetle can establish successfully will ease the work of practitioners during control studies.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Dendroctonus micans, Doğu ladini, Konukçu seçimi, Konukçu ağaç özellikleri, Dendroctonus micans, Oriental spruce, Host selection, Host tree features
Kaynak
Orman Fakültesi Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
19
Sayı
2
Künye
Alkan Akıncı, H., Erşen Bak, F., Çalışkan, B. (2018). Dendroctonus micans (Kugelann) (Coleoptera: Curculionidae, Scolytinae)’ın konukçu seçimini etkileyen bazı özellikler: Artvin ladin ormanlarından deneysel sonuçlar. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi , 19 (2) , 186-193 . DOI: 10.17474/artvinofd.446259
