Artvin'de yayılış göstere bazı memeli türlerinin DNA barkodlaması
| dc.authorid | 0000-0002-0680-2384 | |
| dc.contributor.author | Özdemir, Serap | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-01T13:38:53Z | |
| dc.date.available | 2026-10-01T13:38:53Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.date.submitted | 2025 | |
| dc.department | AÇÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Bu çalışma, Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan Artvin ilinde yayılış gösteren çengel boynuzlu dağ keçisi (Rupicapra rupicapra asiatica), bozayı (Ursus arctos), yaban tavşanı (Lepus europaeus) ve yediuyur (Glis glis) gibi bazı memeli türlerinin, mitokondriyal DNA (COI gen bölgesi) barkodlaması yoluyla genetik yapılarını belirlemeyi amaçlamıştır. Elde edilen veriler, memeliler için COI gen bölgesinin tür teşhisi açısından güvenilir bir moleküler belirteç olduğunu ortaya koymuştur. Rupicapra rupicapra asiatica’da daha önce tanımlanmamış yeni bir haplotip tespit edilmiş ve tür içi yüksek haplotip çeşitliliği ile düşük nükleotid çeşitliliği birlikte gözlemlenmiştir. Ursus arctos örnekleri Avrupa ve Asya geneliyle yüksek benzerlik göstermiştir. Lepus europaeus bireylerinde İran örnekleriyle ortak haplotipler bulunmuş, Glis glis ise Türkiye’ye özgü ancak Avrupa populasyonlarından kısmen farklı bir genetik yapı sergilemiştir. Bu bulgular, Artvin’in yalnızca yüksek tür çeşitliliğiyle değil, aynı zamanda genetik çeşitlilik ve türler arası filogenetik ilişkilerin belirlenmesinde de önemli bir biyocoğrafik merkez olduğunu ortaya koymuştur. Anadolu’nun türlerin geçiş ve temas alanı olması, koruma biyolojisi ve sürdürülebilir yönetim açısından genetik verilerin önemini bir kez daha vurgulamaktadır. İleride yapılacak çalışmalarda daha geniş coğrafi örneklemelerle, mitokondriyal (CYTB, D-loop gibi) ve nükleer belirteçlerin kullanılması, türlerin evrimsel geçmişi ve populasyonlar arası gen akışı hakkında daha kapsamlı sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır. | |
| dc.description.abstract | The research seeks to assess the genetic structure of selected mammal species — Rupicapra rupicapra asiatica (Anatolian chamois), Ursus arctos (brown bear), Lepus europaeus (European hare), and Glis glis (edible dormouse) — inhabiting the Artvin province in northeastern Türkiye through mitochondrial DNA barcoding (COI gene region). The results validate the COI gene as a dependable tool for species-level identification. A previously undescribed haplotype was detected in Rupicapra rupicapra asiatica, with high haplotype but low nucleotide diversity, indicating limited but significant genetic differentiation within populations. Ursus arctossequences were highly similar to widespread Eurasian haplotypes, suggesting gene flow or historical connectivity. Shared haplotypes between Lepus europaeus samples and those from Iran highlight Anatolia’s role as a biogeographic bridge. Glis glis exhibited unique haplotypes within Türkiye, partially distinct from European populations, pointing to possible local adaptations. These findings underscore the importance of the Artvin region not only for its rich species diversity but also as a potential center of genetic variation and phylogeographic transitions. The study contributes to the molecular documentation of Türkiye’s mammalian biodiversity and offers a scientific basis for conservation and sustainable management efforts. Future research should integrate broader geographic sampling and utilize both mitochondrial (e.g., CYTB, D-loop) and nuclear markers to elucidate historical dispersal, isolation processes, and gene flow dynamics among these species. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11494/6507 | |
| dc.identifier.yoktezid | 974598 | |
| dc.institutionauthor | Özdemir, Serap | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0002-0680-2384 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Artvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Artvin | |
| dc.subject | Memeliler | |
| dc.subject | DNA barkodlama | |
| dc.subject | Genetik yapı | |
| dc.subject | Türkiye | |
| dc.subject | Mammals | |
| dc.subject | DNA barcoding | |
| dc.subject | Genetic structure | |
| dc.title | Artvin'de yayılış göstere bazı memeli türlerinin DNA barkodlaması | |
| dc.title.alternative | DNA barcoding of some mammal species distributed in Artvin | |
| dc.type | Master Thesis |
