Yolların kesiştiği bir Osmanlı şehri: Tırhala’da ticaret, vergi ve üretim (15–16. Yüzyıllar)
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, 15-16. yüzyıllarda Tırhala şehrinin iktisadi yapısını arşiv belgeleri (tahrir defterleri, vakfiyeler, kanunnameler) ve dönemin seyahatname kayıtları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma bulguları, Tırhala’nın Osmanlı taşra ekonomisi içinde bölgesel bir ticaret merkezi olarak konumlandığını göstermektedir. Şehrin Tesalya ovasının merkezinde ve Via Egnatia yol ağının önemli bir kolu üzerinde bulunması, Tırhala’yı Balkanlar’daki ticari hareketliliğin kesişim noktası hâline getirmiştir. Bu stratejik konum, şehirde çarşı, bedesten, kervansaray ve han gibi ticari yapıların gelişmesini teşvik etmiş; vakıflar bu yapıların finansmanında önemli rol oynamıştır. Tarım, bağcılık ve hayvancılık üzerine kurulu üretim faaliyetleri, pazara inen ürün çeşitliliği ve monopolye uygulamasına bağlı vergiler, şehrin ekonomik canlılığını desteklemiştir. Esnaf tahrirleri, deri ve tekstil sektörlerinin şehir ekonomisinin temel üretim alanları olduğunu, zaman içinde bazı sektörlerde müslim-gayrimüslim esnafın ağırlığının değiştiğini göstermektedir. Sonuç olarak Tırhala, coğrafi avantajı, üretim çeşitliliği ve vakıf destekli ticari altyapısı sayesinde Osmanlı şehir ekonomisinin dinamik, çok kültürlü ve ticaret odaklı bir örneğini temsil etmektedir.
This study examines the economic structure of the Trikala (Tırhala) district during the 15th and 16th centuries by analyzing Ottoman archival sources, including Ottoman tax-surveys, waqf records, and legal codes, supported by contemporary travel accounts. The findings indicate that Trikala functioned as a regional commercial hub within the Ottoman provincial economy. Its strategic location in the center of the Thessaly plain and along a branch of the Via Egnatia placed the city at the intersection of major trade routes in the Balkans. This advantageous position encouraged the establishment and growth of commercial structures such as bazaars, bedestens, hans, and caravanserais, with waqfs providing much of the investment capital. Farming, viticulture and livestock-raising together formed the productive base of the district, and the diversity of goods recorded in market tax registers demonstrates an active internal trade network. Guild registers show that leatherworking and textile production were the dominant sectors, while the rising proportion of non-Muslim artisans in certain professions reflects a multi-ethnic and competitive urban economy. In conclusion, Trikala represents a dynamic, commercially oriented, and socially diverse example of an Ottoman provincial city whose economic vitality was shaped by geography, production capacity, and institutional support.
This study examines the economic structure of the Trikala (Tırhala) district during the 15th and 16th centuries by analyzing Ottoman archival sources, including Ottoman tax-surveys, waqf records, and legal codes, supported by contemporary travel accounts. The findings indicate that Trikala functioned as a regional commercial hub within the Ottoman provincial economy. Its strategic location in the center of the Thessaly plain and along a branch of the Via Egnatia placed the city at the intersection of major trade routes in the Balkans. This advantageous position encouraged the establishment and growth of commercial structures such as bazaars, bedestens, hans, and caravanserais, with waqfs providing much of the investment capital. Farming, viticulture and livestock-raising together formed the productive base of the district, and the diversity of goods recorded in market tax registers demonstrates an active internal trade network. Guild registers show that leatherworking and textile production were the dominant sectors, while the rising proportion of non-Muslim artisans in certain professions reflects a multi-ethnic and competitive urban economy. In conclusion, Trikala represents a dynamic, commercially oriented, and socially diverse example of an Ottoman provincial city whose economic vitality was shaped by geography, production capacity, and institutional support.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Tırhala, Osmanlı ekonomisi, Esnaf, Ticaret, 15-16. yüzyıl, Trikala, Ottoman economy, Guilds, Trade, 15th–16th centuries
Kaynak
ETÜT Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
11
