Şemseddin es-Semerkandî’de bilginin tanımı problemi
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2022
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bilginin tanımı problemi kelâm ve felsefe geleneklerinde tartışılmış, özellikle mantık tanım teorisinin kelâm disiplinine dâhil olması ile birlikte mütekaddimûn döneminde ortaya konan tarifler sonraki dönem düşünürler tarafından tenkit edilmiştir. Temelde bilginin zarûrî mi yoksa kesbî mi olduğu sorunu etrafında şekillenen bu tartışmaya dâhil olan Şemseddin esSemerkandî (ö. 722/1322), gerek İbn Sînâ’nın el-İşârât ve’t-tenbîhât’ına yazdığı şerhte gerekse kelâm disiplini ile ilgili kaleme aldığı el-Meârif adlı eserinde tanımın çeşitleri ve özellikleri hakkında bilgi vermiştir. Ayrıca bilginin tanımlanıp tanımlanamayacağı sorununu da inceleyen Semerkandî, Fahreddin erRâzî (ö. 606/1210) gibi bilginin anlamının çok açık olduğunu öne sürmüştür. Bu çerçevede İbn Sînâ (ö. 428/1037) özelinde Meşşâî geleneğin ortaya koyduğu bilgi tanımını eleştiren Semerkandî, bilginin varlıksal ve yokluksal tanımlarını belirleyip bunları tenkit etmiştir. Bu çalışma İbn Sînâ’nın temellerini kurduğu ideal tanım nazariyesinin Semerkandî tarafından nasıl ele alındığını ve bunun üzerinden Semerkandî’ye göre bilginin tanımı problemini konu edinmektedir. Ayrıca bu makale ile Semerkandî’nin bilgiyi tanımlamadığı öne sürülmüştür. Bu doğrultuda makalenin girişinde Semerkandî öncesi kelâm geleneğinde bilginin tanımı tartışmalarına ve konunun taraflarına yer verilmiştir. Ardından Semerkandî’ye göre ideal tanımın özelliklerinin belirlendiği bu makalede onun bilgiyi tanımlayıp tanımlamadığı da incelenmiştir.
The problem of definition of knowledge has been discussed in the tradition of kal?m and philosophy. Especially with the inclusion of logic definition theory in the discipline of kal?m, the definitions put forward were criticized by later thinkers. Shams al-D?n al-Samarqand? (d. 722/1322), who was included in this discussion, which was mainly shaped around the question of whether knowledge is necessary (?ar?r?) or acquired (kasb?), wrote the ideal definition and features in al-Me?rif and commentary of Avicenna’s al-Ish?r?t wa altanb?h?t. In addition, Shams al-D?n al-Samarqand? examined the problem of whether knowledge can be defined and -like Fakhr al-D?n al-R?z? (d.606/1210)- argued that the meaning of knowledge is very clear. In this context, Shams al-D?n al-Samarqand?, who criticizes the definition of knowledge put forward by the Peripatetic tradition in particular Avicenna (d. 428/1037), determined the ont and non-existent definitions of knowledge and criticized them. This study deals with how the ideal definition theory, which Avicenna founded, was handled by Shams al-D?n al-Samarqand? and the problem of definition of knowledge according to Shams al-D?n al-Samarqand?. In addition, with this article, it has been argued that Shams al-D?n al-Samarqand? did not define knowledge. In this direction, at the beginning of the article, the discussions on the definition of knowledge in the pre-Shams al-D?n alSamarqand? kal?m tradition and the sides of the issue were examined. Then, in this article, in which the characteristics of the ideal definition according to Shams al-D?n al-Samarqand? are determined, it is also examined whether he defines knowledge or not.
The problem of definition of knowledge has been discussed in the tradition of kal?m and philosophy. Especially with the inclusion of logic definition theory in the discipline of kal?m, the definitions put forward were criticized by later thinkers. Shams al-D?n al-Samarqand? (d. 722/1322), who was included in this discussion, which was mainly shaped around the question of whether knowledge is necessary (?ar?r?) or acquired (kasb?), wrote the ideal definition and features in al-Me?rif and commentary of Avicenna’s al-Ish?r?t wa altanb?h?t. In addition, Shams al-D?n al-Samarqand? examined the problem of whether knowledge can be defined and -like Fakhr al-D?n al-R?z? (d.606/1210)- argued that the meaning of knowledge is very clear. In this context, Shams al-D?n al-Samarqand?, who criticizes the definition of knowledge put forward by the Peripatetic tradition in particular Avicenna (d. 428/1037), determined the ont and non-existent definitions of knowledge and criticized them. This study deals with how the ideal definition theory, which Avicenna founded, was handled by Shams al-D?n al-Samarqand? and the problem of definition of knowledge according to Shams al-D?n al-Samarqand?. In addition, with this article, it has been argued that Shams al-D?n al-Samarqand? did not define knowledge. In this direction, at the beginning of the article, the discussions on the definition of knowledge in the pre-Shams al-D?n alSamarqand? kal?m tradition and the sides of the issue were examined. Then, in this article, in which the characteristics of the ideal definition according to Shams al-D?n al-Samarqand? are determined, it is also examined whether he defines knowledge or not.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Felsefe, Kelâm, Bilgi, Tanım, İbn Sînâ, Fahreddin erRâzî, Philosophy, Kalām, Knowledge, Definition, Avicenna, Fakhr al-Dīn al-Rāzī.
Kaynak
Tasavvur - Tekirdağ İlahiyat Dergisi (Online)
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
8
Sayı
1
Künye
Cengiz, M. (2022). Şemseddin es-Semerkandî’de Bilginin Tanımı Problemi. Tasavvur/Tekirdağ İlahiyat Dergisi, 8(1), 161-183.
