Birinci basamak sağlık hizmet sunucuları arasında ruh sağlığı okuryazarlığı, ruh sağlığına yönelik tutumlar ve ruh hastalıklarına ilişkin inançların değerlendirilmesi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Amaç: Ruhsal sorunlar toplumda en çok görülen kronik hastalıklar arasındadır. Sağlık personelinin ruhsal hastalıklara yönelik bilgi ve tutumu bu hastalıkların tedavisinde önemli yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık hizmetlerinin ruh sağlığı hizmetlerine entegre edilmesinde önemli bir rol üstlenen aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları arasında ruh sağlığı okuryazarlığı, ruh sağlığına yönelik tutumlar ve ruh hastalıklarına ilişkin inançları değerlendirmektir. Yöntem: Bu analitik ve kesitsel araştırmada, 636 birinci basamak sağlık personeli ile çalışılmıştır. Veriler, “Kişisel Özellikler Formu,” “Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği,” “Ruh Hastalıklarına Yönelik İnançlar Ölçeği” ve “Ruhsal Sorunlu Bireylere Yönelik Toplum Tutumları Ölçeği” bölümden oluşan bir anket formu ile toplanmıştır. Anket formları, katılımcıların iş adreslerine posta yolu dağıtılmış ve aynı şekilde yeniden toplanmıştır. Ölçek verilerinin normal dağılım göstermemesi nedeniyle karşılaştırmalar için Mann-Whitney U ve Kruskall-Wallis testleri kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişkiler ise Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular: Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği için ortanca değer 16±3,92, Ruh Hastalıklarına Yönelik İnançlar Ölçeği için 47±15,41 ve Ruhsal Sorunlu Bireylere Yönelik Toplum Tutumları Ölçeği için 51±8,66 olarak bulunmuştur. Ruh sağlığı okuryazarlığı ölçek puanı ile ruhsal hastalıklara yönelik inançlar ölçeği alt boyutlardan tehlike (r=-0,07 p<0,05) ve utanç (r=-0,10 p<0,05) arasında negatif yönde güçlü ilişki tespit edilmiştir. Ruh sağlığı okuryazarlığı ölçek puanı ile Ruhsal Sorunlu Bireylere Yönelik Toplum Tutumları Ölçek puanı (r=0,20 p<0,01) ve iyi niyet (r=0,15 p<0,01) ölçek puanı arasında pozitif güçlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz inançları temsil eden RSOY-2 ile Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeğinin Utanç alt boyutu arasında güçlü negatif bir ilişki bulunmuştur (r=-0,113, p<0,01). Sonuç: Bu araştırma, birinci basamakta sağlık hizmeti sunucularının ruh sağlığı okuryazarlığının ortalamanın üzerinde olduğunu, ruhsal hastalıklara yönelik olumsuz tutum ve inanç düzeyinin ortalama düzeyde olduğunu ortaya çıkarmıştır. Olumsuz tutum ve inanç konusunda daha derinlemesine araştırmalar yapılması önerilmektedir.
Objective: Mental health issues are among the most common chronic conditions in society. The knowledge and attitudes of healthcare personnel towards mental illnesses play a crucial role in their treatment. The aim of this study is to assess the mental health literacy, attitudes towards mental health, and beliefs about mental illnesses among family physicians and family health workers, who play a key role in integrating mental health services into primary care. Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with 636 primary care healthcare personnel. Data were collected using a questionnaire consisting of the “Personal Characteristics Form,” “Mental Health Literacy Scale,” “Beliefs About Mental Illness Scale,” and the “Community Attitudes Toward Mentally Ill Scale.” The questionnaires were distributed and collected via postal service to and from participants’ work addresses. Since the scale data did not follow a normal distribution, MannWhitney U and Kruskal-Wallis tests were used for comparisons. The relationships between the scales were examined using Pearson correlation analysis. Results: The median score for the Mental Health Literacy Scale was 16±3.92, for the Beliefs About Mental Illness Scale it was 47±15.41, and for the Community Attitudes Toward Mentally Ill Scale it was 51±8.66. A strong negative correlation was found between the mental health literacy scale score and the subscales of danger (r=-0.07, p<0.05) and shame (r=-0.10, p<0.05) from the beliefs about mental illness scale. A strong positive correlation was also found between the mental health literacy scale score and the community attitudes towards mentally ill scale score (r=0.20, p<0.01) as well as the goodwill subscale (r=0.15, p<0.01). The help-seeking behavior for mental health represented by MHL-2 showed a strong negative correlation with the shame subscale of BMI-3 (r=-0.113, p<0.01). Conclusion: This study revealed that primary care healthcare providers have above-average mental health literacy, and that the level of negative attitudes and beliefs towards mental illnesses is moderate. Further in-depth research on negative attitudes and beliefs is recommended.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Birinci basamak, Ruh sağlığı, Okuryazarlık, Tutum, İnançlar, Primary care, Mental health, Literacy, Attitudes, Beliefs

Kaynak

Türkiye Aile Hekimliği Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

28

Sayı

4

Künye