Diyarbakır istasyonunda 1929–2016 boyunca tarihsel kuraklığın yenilikçi şen yöntemi ile trend analizi

Basit Öğe Kaydı
dc.authorid0000-0003-2321-9526en_US
dc.authorid0000-0001-8573-1539en_US
dc.authorid0000-0001-6324-0229en_US
dc.contributor.authorGümüş, Veysel
dc.contributor.authorDinsever, Latif Doğan
dc.contributor.authorŞimşek, Oğuz
dc.date.accessioned2022-05-13T12:00:15Z
dc.date.available2022-05-13T12:00:15Z
dc.date.issued2021
dc.departmentAÇÜen_US
dc.description.abstractBir doğal afet olarak kuraklık; su temini, hidroelektrik üretimi, tarım ve sanayi gibi çeşitli sektörleri etkilemektedir. Su kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması açısından, kuraklığın zamansal değişiminin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Diyarbakır ilindeki meteoroloji gözlem istasyonunda 1929-2016 yılları arasında ölçülmüş aylık toplam yağış verileri kullanılarak kuraklık analizi yapılmıştır. Kuraklık analizinden önce verilerin homojenliği kontrol edilmiştir. Kuraklığın belirlenmesinde, Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SYİ) yöntemi kullanılmış ve 1, 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçeklerinde meydana gelen tarihsel kuraklık indis değerleri belirlenmiştir. Farklı zaman ölçeklerine göre hesaplanan kuraklık indis değerlerinin trendini belirlemek için Yenilikçi Şen Yöntemi (Innovative Trend Analysis-ITA) kullanılmıştır. Çalışmada, 1, 3, 6 ve 12 aylık zaman ölçekleri için en kurak periyodlar sırasıyla 8, 18, 21 ve 53 ay olarak belirlenmiştir. 1 aylık zaman ölçeğinde (SYİ-1) kurak dönem meydana gelme oranı %40 iken, diğer zaman ölçeklerinde bu değerin yaklaşık %50 olduğu, ayrıca üç aylık (SYİ-3), altı aylık (SYİ-6) ve 12 aylık (SYİ-12) için orta kurak ve üzeri kuraklık meydana gelme oranının %15-16.5 arasında değiştiği görülmüştür. Yenilikçi Şen Yöntemi ile kuraklık indislerinin trendi incelendiğinde ise, özellikle SYİ-12 için 0.8’den büyük indis değerlerinde zayıf bir azalma eğilimi, orta nemli sınıfa giren indis değerlerinde ise %5 üzerinde bir azalma eğilimi belirlenmiştir. Ayrıca, SYİ-12 değerlerinde -3 ve -3’ten küçük indis değerlerinin güçlü bir artış (%10 ve üzeri) eğilimi gösterdiği, yani aşırı kurak durumun son yıllarda azaldığı tespit edilmiştir.
dc.description.abstractDrought, a natural disaster, affects various sectors such as water supply, hydropower generation, agriculture, and industry. It is important to determine temporal change of drought in order to use water resources effectively and efficiently. In this study, drought analysis is performed using monthly total precipitation data measured between 1929-2016 at the meteorology observation station in Diyarbakır, Turkey. A homogeneity test is also made before drought analysis. The Standardized Precipitation Index (SPI) method is used to determine drought for 1, 3, 6 and 12 months’ time scales, and Innovative Şen Method (also known as Innovative Trend AnalysisITA) is used to identify the trend of drought indices values for different time scales. The driest periods are determined according to time scales of 1, 3, 6 and 12 months are found as 8, 18, 21 and 53 months, respectively. While the percentage of dry periods is 40% for the 1-month time scale (SPI-1), and about 50% for the other time scales. The percentage of droughts (sum of moderate, severe, and extreme drought) for 3-months (SPI-3), 6-months (SPI-6) and 12-months (SPI-12) is between 15% and 16.5%. The ITA method results show that a weak decreasing trend found on SPI-12 for indices value greater than 0.8, and a strong decreasing trend (more than 5%) is calculated for moderate wet values. In addition, it is determined that the index values, less than -3 and -3, in SPI-12 values shows a very strong increasing trend (more than 10%). Its means that the extreme dry situation has decreased in recent years.
dc.identifier.citationGümüş, V. , Dinsever, L. D. & Şimşek, O. (2021). Diyarbakır İstasyonunda 1929–2016 Boyunca Tarihsel Kuraklığın Yenilikçi Şen Yöntemi ile Trend Analizi . Doğal Afetler ve Çevre Dergisi , 7 (2) , 362-373 . DOI: 10.21324/dacd.884682en_US
dc.identifier.doi10.21324/dacd.884682
dc.identifier.endpage373en_US
dc.identifier.issue2en_US
dc.identifier.startpage362en_US
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11494/3817
dc.identifier.volume7en_US
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotren_US
dc.publisherArtvin Çoruh Üniversitesien_US
dc.relation.ispartofDoğal Afetler ve Çevre Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Başka Kurum Yazarıen_US
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccessen_US
dc.subjectKuraklık analizien_US
dc.subjectTrend analizien_US
dc.subjectHomojenliken_US
dc.subjectStandartlaştırılmış yağış indeksien_US
dc.subjectYenilikçi şen yöntemien_US
dc.subjectDrought analysisen_US
dc.subjectTrend analysisen_US
dc.subjectHomogeneityen_US
dc.subjectStandardized precipitation ındexen_US
dc.subjectInnovative şen methoden_US
dc.titleDiyarbakır istasyonunda 1929–2016 boyunca tarihsel kuraklığın yenilikçi şen yöntemi ile trend analizien_US
dc.title.alternativeTrend analysis of historical drought during 1929-2016 in Diyarbakır station with İnnovative şen methoden_US
dc.typeArticle

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Küçük Resim
İsim:
gumus_veysel.pdf
Boyut:
1.53 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
İndir
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
[ X ]
İsim:
license.txt
Boyut:
1.44 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama:
İndir

Koleksiyon

Cilt 7 Sayı 2 2021
TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu