Mustafa Adil Özder’in Birinci Dünya Savaşı Hicret Anıları ve Muhacirlik Destanı
| dc.authorid | 0000-0002-1018-016X | |
| dc.contributor.author | Bahadır, Sedat | |
| dc.date.accessioned | 2025-10-08T05:22:42Z | |
| dc.date.available | 2025-10-08T05:22:42Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | AÇÜ, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü | |
| dc.description.abstract | Halk edebiyatımızda nazım şekliyle yazılan destanlar, toplum ha- yatında derin izler bırakmış önemli olayları anlatan tarihi ve sosyal gerçekleri anlatırlar. Âşık edebiyatımızda nazım biçimiyle yazılan ve icracısı bilinen destanlar, genelde yakın bir tarihte yaşanmış olay- larla ilgili belge niteliğini taşırlar. Rus işgalinden dolayı yaşanan dramın diğer adı olan muhacirlik; sı- layı terk edip bilinmeyen menzile aç, susuz ve korku içinde amansız bir yolculuğa çıkmaktır. 93 Harbi de denilen 1877-78 tarihindeki Os- manlı Rus Harbi sonrasında 1914 yılında Birinci Dünya Harbi’nin ya- şanmasıyla Doğu Karadeniz’in Ruslar tarafından işgalinden sonra Anadolu’nun batısına yapılan göç, zorunlu bir hale gelmiştir. Rusla- rın çekilmesi neticesinde Ermenilerin halka yaptığı zulüm, 1921’in Şubat ayına kadar devam etmiştir. Bu sıkıntıları çocuk yaşlarında ailesiyle birlikte yaşayan şair, hatıralarını 1974 yılında, daktilo ile yazdığı “Artvin ve Yöresi Tarihi ile İlgili Bazı Belgeler-Anılar-Resim- ler” adlı eserinde anlatmıştır. Bu çalışmamızda 40 dörtlükten müte- şekkil “Muhacirlik Destanı”, yazmış olduğu hatıralarla birleştirilip incelenmiştir. Özder’in çocuk yaşlarda yaşadığı hicreti anlatan ilk şiirlerinden biri olan “Muhacirlik Destanı”nda 6 Nisan 1915 tarihinden 1920 tari- hinde Artvin Demirkent’ten Sungurlu’ya kadar olan sıkıntılı hicret ve sonrasında 15 Ekim 1920’de sılaya dönüş, teferruatlı bir şekilde anlatılmaktadır. Demirkentli köylüler, içinde bulunduğu zor coğrafi şartları ve eko- nomik sıkıntılarına rağmen askerlik yaşına gelmiş gençlerini, helal- leştikten sonra, davul-zurna ile Osmanlı ordusuna teslim etmiş; ka- dınlar da muhacirlikten sonra devam eden Ermeni zulmüne karşı mücadele eden milis güçlerine çorap örmekle birlikte don-gömlek dikerek lojistik destek sağlamıştır. | |
| dc.description.abstract | Abstract: Epics written in verse form in our folk literature tell historical and social facts about important events that left deep traces in social life. In our minstrel literature, epics written in verse form and whose performers are known are generally documents about events that took place in recent history. Immigration, which is another name for the drama that occurred due to the Russian occupation; It means leaving home and embarking on a relentless journey to an unknown destination, hungry, thirsty and afraid. After the Ottoman-Russian War of 1877- 78, also known as the War of 93, and the First World War in 1914, migration to the west of Anatolia became mandatory after the occupation of the Eastern Black Sea region by the Russians. As a result of the withdrawal of the Russians, the persecution of the Armenians continued until February 1921. The poet, who experienced these troubles with his family when he was a child, described his memories in his work titled "Some Documents-Memories-Pictures Related to the History of Artvin and Its Region", which he wrote on a typewriter in 1974. In this study, the "Immigration Epic", consisting of 40 quatrains, was combined with the memories he wrote and examined. In "Emigration Epic", one of Özder's first poems describing the migration he experienced in his childhood, the troubled migration from April 6, 1915 to Artvin Demirkent to Sungurlu in 1920, and the subsequent return to homeland on October 15, 1920, are described in detail. Despite the difficult geographical conditions and economic difficulties, the villagers of Demirkent handed over their young people who had reached military age to the Ottoman army with drums and pipes after they were made halal; Women also provided logistical support by knitting socks and sewing panties and shirts to the militia forces fighting against the Armenian oppression that continued after the migration. | |
| dc.identifier.doi | 10.31765/karen.1539046 | |
| dc.identifier.endpage | 115 | |
| dc.identifier.issue | 23 | |
| dc.identifier.startpage | 103 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11494/5986 | |
| dc.identifier.volume | 11 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.institutionauthor | Bahadır, Sedat | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0002-1018-016X | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Karadeniz Teknik Üniversitesi | |
| dc.relation.ispartof | Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Artvin | |
| dc.subject | Savaş | |
| dc.subject | Muhacirlik | |
| dc.subject | Rus ve Ermeni Mezalimi | |
| dc.subject | War | |
| dc.subject | Immigration | |
| dc.subject | Russian and Armenian Atrocities | |
| dc.title | Mustafa Adil Özder’in Birinci Dünya Savaşı Hicret Anıları ve Muhacirlik Destanı | |
| dc.title.alternative | Mustafa Adil Özder's Memoirs Of World War I Migration And The Epic Of Immigration | |
| dc.type | Article |
