Sami, Grek ve Türk toplumlarının inanış ve mitlerinde kadın algısı
| dc.authorid | 0000-0002-1018-016X | en_US |
| dc.contributor.author | Bahadir, Sedat | |
| dc.date.accessioned | 2024-11-15T12:50:30Z | |
| dc.date.available | 2024-11-15T12:50:30Z | |
| dc.date.issued | 2024 | |
| dc.department | AÇÜ, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü | en_US |
| dc.description.abstract | Serbest çağrışım yöntemiyle hareket eden mitler, doğa güçleri ve doğaüstü varlıklarla ilgili yaşanıldığına inanılan olayları anlattığından toplumların dünya görüşü, kültür politikaları ve milli şuurlarını oluşturmada ehemmiyet taşırlar. Dünyanın oluşumunu sürekli tekrarlanan bir başlangıç olarak gören Grek toplumunda ilk kadın, Toprak ana Gaia’dır. Bir kadının doğum yapması ile topraktan çıkan bitkilerin sürekliliği dikkatlerini çekmiş ve ikisi arasında bir bağ kurarak Gaia’yı tanrısallaştırmışlardır. Grekler, Bronz çağı kabileleri tarafından işgal edildiğinde Gaia’ya dua ederek kurtulacaklarını düşünmüşlerdir. Yunan inanışında Zeus’un emriyle elinde kötülük saçan bir kâseyle yeryüzüne gönderilen ilk ölümlü kadın, Pandora’dır. Bu nedenle Grek inanışında kötülük ve Pandora beraber anılmaktadır. Semitik toplumlar içerisinde varlığını devam ettiren Arap ve İbranilerin kutsal kitaplarında yaratılışla ilgili olarak birçok ortak mekanizmaların olduğunu görmekteyiz. Âdem ile Havva’nın yaratılışı hikâyesinde önce Âdem’in çamurdan yaratılması, kaburga kemiğinden de Havva’nın yaratılması motifi, yasak meyve, şeytanın kandırması sonucu cennetten kovuluşu ve dünyanın altı günde yaratılması hikâyesi ortaktır. Bu ortak motifler içerisinde Kur’an, Tevrat, Zebur ve İncil arasında farklılıkların olduğunu söyleyebiliriz. Bu farklılıklardan biri, Kur’an’da Âdem’den sonra yaratılan Havva’yla ilgili olarak, “Âdem’in kaburga kemiklerinden yaratılan eşi” denilmektedir. Diğer üç kitapta ise Havva ismi, sıkça geçmektedir. İkincisi, Kur’an’da bahsi geçen yasak meyvenin yaratılan ölümlüler arasında önce kimin yediği hakkında bilgiye rastlanılmamasıdır. Diğer üç kutsal kitapta ise önce Havva’nın yediği, sonrasında Âdem’e yedirdiği ve bu nedenle de dolayı cennetten kovuldukları anlatılmaktadır. Türk mitolojisinde kadın algısı, Arap, İbrani ve Yunan anlatımlarının aksine dünyanın yaratılışına ilham veren Ak Ene ve yaratıldıktan sonra koruyucu iye olarak önemli rol üstlenen Umay Ana, olumlu özellikleriyle ön plana çıkmıştır. Çalışmamızda en eski toplumlardan olan Arap, İbrani ve Yunanlıların evren ve insanın yaratılış mitlerinden günümüze kadar gelen kadın algısı incelenmiş, Türk mitolojisi ve kültürüyle karşılaştırılarak aralarındaki farklılıklar, örneklerle ortaya konmuştur. | |
| dc.description.abstract | Myths, which operate with the method of free association, are important in creating the worldview, cultural policies and national consciousness of societies, as they describe events believed to have occurred regarding natural forces and supernatural beings. In the Greek society, which saw the formation of the world as a constantly recurring beginning, the first woman was Gaia, the mother Earth. The continuity of plants emerging from the soil after a woman gave birth attracted their attention and they deified Gaia by establishing a bond between the two. When the Greeks were invaded by Bronze Age tribes, they thought they would be saved by praying to Gaia. In Greek belief, Pandora is the first mortal woman sent to earth by the order of Zeus with a bowl of evil in her hand. For this reason, evil and Pandora are mentioned together in Greek belief. We see that there are many common mechanisms regarding creation in the holy books of the Arabs and Hebrews, who continue their existence within the Semitic societies. In the story of the creation of Adam and Eve, the motif of first creating Adam from clay, creating Eve from his rib, the forbidden fruit, being expelled from heaven as a result of the deception of the devil, and the story of the creation of the world in six days are common. We can say that there are differences between the Quran, Torah, Psalms and Bible among these common motifs. One of these differences is that in the Qur'an, Eve, who was created after Adam, is called "Adam's wife, created from his ribs." In the other three books, the name Eve is mentioned frequently. Secondly, there is no information about who among the mortal creatures ate the forbidden fruit mentioned in the Quran first. In the other three holy books, it is stated that Eve first ate it, then fed it to Adam, and for this reason they were expelled from heaven. In Turkish mythology, the perception of women, unlike the Arab, Hebrew and Greek narratives, Ak Ene, who inspired the creation of the world, and Umay Ana, who played an important role as a protective owner after her creation, came to the fore with her positive characteristics. In our study, the perception of women from the universe and human creation myths of the oldest societies, the Arabs, Hebrews and Greeks, to the present day, was examined, and the differences between them were revealed with examples by comparing them with Turkish mythology and culture. | |
| dc.identifier.doi | 10.12981/mahder.1420113 | |
| dc.identifier.endpage | 173 | en_US |
| dc.identifier.issue | 45 | en_US |
| dc.identifier.startpage | 160 | en_US |
| dc.identifier.uri | http://dx.doi.org/10.12981/mahder.1420113 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11494/4959 | |
| dc.identifier.volume | 17 | en_US |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.language.iso | tr | en_US |
| dc.publisher | Motif Halk Oyunları Eğitim ve Öğretim Vakfı | en_US |
| dc.relation.ispartof | Motif Akademi Halkbilimi Dergisi | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | en_US |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | en_US |
| dc.subject | Yaratılış Mitolojisi | en_US |
| dc.subject | Arap | en_US |
| dc.subject | İbrani | en_US |
| dc.subject | Yunan | en_US |
| dc.subject | Türk | en_US |
| dc.subject | Kadın Algısı | en_US |
| dc.subject | Creation Mythology | en_US |
| dc.subject | Arap | en_US |
| dc.subject | Hebrew | en_US |
| dc.subject | Greek | en_US |
| dc.subject | Turkish | en_US |
| dc.subject | Perception of Women | en_US |
| dc.title | Sami, Grek ve Türk toplumlarının inanış ve mitlerinde kadın algısı | en_US |
| dc.title.alternative | The perception of women in the beliefs and myths of Sami, Greek and Turkish societies | en_US |
| dc.type | Article |
