K ortalamalar yöntemiyle Türkiye' deki şirketlerin verimliliklerinin kümelenmesi
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Artvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de gıda sektöründe faaliyet gösteren ve Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin operasyonel ve finansal verimlilikleri analiz edilmiştir. Çalışmanın temel amacı, belirlenen verimlilik göstergeleri kullanılarak şirketlerin benzerliklerine göre sınıflandırılması ve sektördeki farklılıkların ortaya konulmasıdır. Operasyonel verimliliği ölçmek amacıyla stok devir hızı ve nakit dönüşüm süresi, finansal verimliliği ölçmek için ise öz sermaye kârlılığı (ROE) ve varlık kârlılığı (ROA) oranları kullanılmıştır. Bu oranlar standartlaştırılarak k- ortalamalar yöntemiyle şirketler arasında karşılaştırmalar yapılmış ve verimlilik düzeyleri analiz edilmiştir. Çalışmada, 2019-2024 yılları arasındaki çeyreklik finansal veriler kullanılmıştır. K-ortalamalar yöntemi ile şirketler, 4 farklı homojen kümelere ayrılmış, her kümenin verimlilik özellikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda 2021-2022 yıllarında sektör genelinde göreceli olarak verimli şirket sayısında artış olduğu fakat 2022 den sonra yüksek performanslı şirket sayısında belirgin bir azalma olduğu gözlemlenmiştir.
This thesis analyzes the operational and financial efficiencies of companies operating in the Turkish food sector and traded on Borsa İstanbul (BIST). The main objective of the study is to classify these companies based on their similarities using determined efficiency indicators and to reveal the differences within the sector. Stock turnover rate and cash conversion cycle were used to measure operational efficiency, while return on equity (ROE) and return on assets (ROA) ratios were used to measure financial efficiency. These ratios were standardized, and comparisons were made between companies using the k-means clustering method, and their efficiency levels were analyzed. The study used quarterly financial data from 2019 to 2024. With the k-means method, companies were divided into 4 different homogeneous clusters, and the efficiency characteristics of each cluster were evaluated comparatively. The results of the study showed that the number of relatively efficient companies in the sector increased in general in 2021-2022, but after 2022, there was a significant decrease in the number of high-performing companies.
This thesis analyzes the operational and financial efficiencies of companies operating in the Turkish food sector and traded on Borsa İstanbul (BIST). The main objective of the study is to classify these companies based on their similarities using determined efficiency indicators and to reveal the differences within the sector. Stock turnover rate and cash conversion cycle were used to measure operational efficiency, while return on equity (ROE) and return on assets (ROA) ratios were used to measure financial efficiency. These ratios were standardized, and comparisons were made between companies using the k-means clustering method, and their efficiency levels were analyzed. The study used quarterly financial data from 2019 to 2024. With the k-means method, companies were divided into 4 different homogeneous clusters, and the efficiency characteristics of each cluster were evaluated comparatively. The results of the study showed that the number of relatively efficient companies in the sector increased in general in 2021-2022, but after 2022, there was a significant decrease in the number of high-performing companies.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Verimlilik, Kârlılık, Veri madenciliği, Kümeleme, K-Ortalamalar, Efficiency, Profitability, Data mining, Clustering, K-Means
