Phillips eğrisinin Türkiye açısından geçerliliğinin sorgulanması:1991-2023 dönemi

dc.contributor.authorDemir, Nur
dc.date.accessioned2025-10-15T05:39:41Z
dc.date.available2025-10-15T05:39:41Z
dc.date.issued2025
dc.date.submitted2025
dc.departmentAÇÜ
dc.description.abstractEnflasyon ile işsizlik arasındaki ilişki, ekonomi literatüründe çok sayıda araştırmaya konu olmuştur. Bu iki kavram, ülkeler arasında makroekonomik sorunların başında gelmesi nedeniyle toplumsal yaşamı da doğrudan etkilemektedir. Bu yönüyle söz konusu kavramlar Amerikan politik ekonomisinde de "iki temel büyük" olarak isimlendirilmektedir. Bu yönüyle enflasyon ve işsizlik arasındaki ters yönlü ilişkiyi ifade eden Phillips eğrisi kavramı, fiyat istikrarının sağlanması adına önemli bir araç olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, 1991 – 2023 döneminde, Türkiye ekonomisinde Phillips eğrisinin geçerli olup olmadığını sorgulamaktadır. Araştırma hem enflasyon hem de işsizlik verilerindeki yıllık dalgalanmaları dikkate alarak, bu iki göstergenin zaman içinde birbirlerini nasıl etkilediklerini analiz etmektedir. Bu bağlamda, öncelikle Phillips eğrisinin tarihsel gelişimi anlatılmakta ve ardından Türkiye'de Phillips eğrisinin geçerliliği sorgulanmaktadır. İşgücü piyasaları, para piyasaları ve bunlar arasındaki ilişkiler detaylı bir şekilde değerlendirilmektedir. Ayrıca Türkiye ve diğer ülkelerde Phillips eğrisinin geçerliliğinin sorgulanmasına yönelik ülke çalışmalarına yer verilmektedir. Son olarak, Phillips eğrisinin geçerliliği Türkiye için ekonometrik analiz yoluyla sorgulanmaktadır. Yapılan analizler sonucunda, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin varlığı ortaya konmaktadır. Enflasyon oranındaki %1'lik bir artış, işsizlik oranlarında %0,14'lük bir düşüşe yol açmaktadır. Aynı şekilde, işsizlik oranlarındaki %1'lik bir artış, enflasyon oranlarında yaklaşık %1.02'lik bir azalışa neden olmaktadır. Ancak, model bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Phillips eğrisine dikkat çekilmekle birlikte tahmini oranlar düşüktür. Bu durum aslında enflasyon ile işsizliği etkileyen birçok farklı faktörün/sorunun varlığına dikkat çekmektedir. Bu sorunların başında (i) yapısal sorunlar (kurumsal zayıflıklar, yüksek ve kalıcı enflasyon, niteliksiz eğitim, yüksek dış borç vs.), (ii) ekonomik şoklar (enerji fiyatları, döviz kurlarındaki artışlar vs.), (iii) beklentiler (enflasyon beklentileri, faiz oranı beklentileri vs.) gelmektedir.
dc.description.abstractThe relationship between inflation and unemployment has been the subject of numerous studies in the economic literature. Since these two concepts are the leading macroeconomic problems among countries, they also directly affect social life. In this respect, these concepts are also referred to as the "two fundamental greats" in American political economy. In this respect, the Phillips curve concept, which expresses the inverse relationship between inflation and unemployment, emerges as an important tool to ensure price stability. This study investigates whether the Phillips Curve is valid for the Turkish economy in the period 1991-2023. Taking into account the annual fluctuations in both inflation and unemployment data, the study analyzes how these two indicators affect each other over time. In this context, firstly, the historical development of the Phillips curve is explained and then the validity of the Phillips curve in Turkey is questioned. Labor markets, money markets and the relationships between them are evaluated in detail. In addition, country studies on the validity of the Phillips curve in Turkey and other countries are presented. Finally, the validity of the Phillips curve is questioned through econometric analysis for Turkey. The analysis reveals the existence of a long-run relationship between the variables. A 1% increase in the inflation rate leads to a 0.14% decrease in unemployment rates. Likewise, a 1% increase in unemployment rates leads to a decrease in inflation rates by approximately 1.02%. However, when the model is evaluated as a whole, the estimated ratios are low, although attention is drawn to the Phillips curve. This draws attention to the fact that there are many different factors/problems affecting inflation and unemployment. These include (i) structural problems (institutional weaknesses, high and persistent inflation, poor quality education, high external debt, etc.), (ii) economic shocks (energy prices, exchange rate increases, etc.), and (iii) expectations (inflation expectations, interest rate expectations, etc.).
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11494/6100
dc.identifier.yoktezid926901
dc.institutionauthorDemir, Nur
dc.language.isotr
dc.publisherArtvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectPhillips eğrisi
dc.subjectİşsizlik
dc.subjectEnflasyon
dc.subjectİşgücü piyasası
dc.subjectPara politikası
dc.subjectTürkiye
dc.subjectPhillips curve
dc.subjectUnemployment
dc.subjectInflation
dc.subjectLabor market
dc.subjectMonetary policy
dc.subjectTurkey
dc.titlePhillips eğrisinin Türkiye açısından geçerliliğinin sorgulanması:1991-2023 dönemi
dc.title.alternativeQuestioning the validity of the phillips curve for Turkey: 1991-2023 period
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
6100.pdf
Boyut:
1.3 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
[ X ]
İsim:
license.txt
Boyut:
1.17 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama:

Koleksiyon