Edebî metinlerde cehennem tasvirlerinin karşılaştırılması

[ X ]

Tarih

2014

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Atatürk Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Adem ile Havvanın cennetten kovulmasından sonra cehennem olgusu da insanlık tarihindeki yerini almıştır. Bu iki kavram sadece dinî metinlerin değil, edebî metinlerin de önemli temalarından biri olmuştur. Bu çalışmada iki farklı inanışa göre yazılmış iki farklı eserde anlatılan cehennem olgusu incelenmiştir. MS. 3. Yüzyılda, kayıp kitap Avestanın önemli bir açığını kapatmak üzere yazılmış olan Ardâvirâfnâme ve M.S. 14. yüzyılda Dante tarafından kaleme alınan ve bir başyapıt olma özelliğini günümüzde de koruyan, İlahi Komedya, bu çalışmada yapı, izlek, motif ve temaları açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Farklı tarihsel dönemlerde, farklı coğrafyalarda, farklı kültür dünyalarında ortaya çıkan bu iki eserin ortak yönleri evrensel kültürün bütünselliğini gösteren yakınlıklarla doludur. Her ikisi de insanın varoluşsal macerasını konu etmektedir. Ahiret inancı, dinlerin temel esasını teşkil ettiği gibi, varoluşsal düşünceye yön veren önemli bir tasavvurdur. Bu iki kitap, evrensel kültürün en başat temalarından biri olan din kaynaklı öteki dünya tasavvurunu konu etmektedir. Bu iki eserden en eski olan Ardâvirâfnâmede cehennem azapları eylemler üzerinden yola çıkılarak anlatılmıştır. Mecusi dinine mensup olan fakat inandığı ile amel etmeyen, hatta açıkça yasaklanan fiilleri gerçekleştiren günahkâr ruhlar suçlarının derecesine göre çeşitli işkencelere maruz kalmaktadırlar. Bu eserin aksine Dante, eylemleri gerçek kişiler üzerinden ele almıştır. Hayattayken işledikleri günahları bilinen veya bir şekilde haklarında şaibe oluşmuş ünlü kişiler, fiillerine göre cehennemin çeşitli katmanlarında işkence görmektedirler. Bu inceleme sonucunda edebî metinler arasındaki ilişkiler irdelenirken aynı zamanda kültürler arası geçişlerde görünür olmaktadır.
The phenomenon of hell has been involved in the history of humanity since Adam and Eve were banished from the Garden of Eden. These two concepts create not only the themes of religious texts, but also literary texts. This study analyzes the phenomenon of hell discussed in three different works, and related to two different beliefs. Ardâvirâfnâme, which was written to cover up a significant fraud of the lost book Avesta in the 3rd century A.D. and Divina Commedia, written by Dante in the 14th century A.D. and is still a masterpiece today. These two masterpieces are assessed in this study in a comparative way; in terms of their structures, paths, patterns and themes. The common aspect of these three works, which were revealed in different historical periods, different cultural worlds and on different geographies include affinities showing the holism of the universal culture. They all mention about the existential adventure of mankind. The belief of after-death is an important concept that not only forms the basis of religions, but also directs the existential thought. These two books mention the religion-based concept of the next world, which is one of the most dominant themes of the universal culture. Being the oldest among these three works, Ardâvirâfnâme relates the hellish tortures based on actions. Sinful spirits that belong to the Zoroastrian religion but do not practice their beliefs and even explicitly do implement unpermitted actions, are exposed to various tortures according to the level of their sins. Unlike these works, Dante focuses on actions on the basis of real individuals. Famous people, who have known sins or somehow a blemish when they are alive, are tortured in various layers of hell according to their actions. As a consequence, this review not only analyzes the relations between literary texts, but also makes the cross-cultural transitions visible.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Kaynak

Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

32

Künye

Çelebioğlu, A.(2014). Edebî metinlerde cehennem tasvirlerinin karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, (32), 69-76.