Fotogrametrik yöntemlerle Erzurum Ovasındaki önemli bir Tunç Çağı merkezinin analizi: Kırkgöze Kalesi ve yerleşim alanı
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Adıyaman Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Anadolu’da Tunç Çağı, gelişmiş metal işçiliği, surlarla çevrili yerleşimler ve geniş etkileşim ağlarıyla karakterize edilmekte olup Doğu Anadolu’da özellikle Erzurum Ovası bu dönemin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısını yansıtan önemli merkezlerden biri durumundadır. Bu bağlamda, Erzurum ili Yakutiye ilçesine bağlı Kırkgöze köyünün güneydoğusunda, 2146 m rakımda yer alan Kırkgöze Kalesi ve çevresindeki yerleşim alanı, insansız hava aracı (İHA) destekli fotogrametrik yöntemlerle belgelenmiş ve ayrıntılı analizlere tabi tutulmuştur. Çalışmada elde edilen nadir ve oblik görüntüler işlenerek ortomozaik haritalar, Sayısal Arazi Modeli (DEM), Sayısal Yüzey Modeli (DSM), eş yükselti eğrileri ve topografik kesitler üretilmiş; böylece kalenin plan organizasyonu, sur hatları, giriş düzenleri ve korunma durumu metrik olarak ortaya konmuştur. Dikdörtgene yakın plan şeması, köşe çıkıntıları ve kontrollü girişler savunma amaçlı bir tasarıma işaret etmektedir. Yaklaşık üç metre kalınlığa ulaşan sur kalıntıları yapının anıtsal karakterini ortaya koyarken, çevrede ele geçen keramik buluntular yerleşimin İlk Tunç Çağı’na tarihlendiğini ve Orta Çağ’da yeniden kullanıldığını göstermektedir.
The Bronze Age in Anatolia is characterized by advanced metalworking, fortified settlements, and extensive interaction networks. In Eastern Anatolia, the Erzurum Plain, in particular, is one of the important centers reflecting the socio-economic and cultural structure of this period. In this context, Kırkgöze Fortress and its surrounding settlement area, located at an altitude of 2,146 m southeast of Kırkgöze Village in the Yakutiye District of Erzurum Province, were documented using unmanned aerial vehicle (UAV)-assisted photogrammetric methods and subjected to detailed analysis. The rare and oblique images obtained in the study were processed to produce orthomosaic maps, Digital Terrain Models (DEMs), Digital Surface Models (DSMs), contour lines, and topographic sections. This metrically defined plan organization, wall lines, entrance layouts, and preservation status of the fortress. The near-rectangular plan, corner projections, and controlled entrances suggest a defensive design. While the ruins of the city walls, reaching a thickness of approximately three meters, reveal the monumental character of the structure, the ceramic finds unearthed in the surrounding area show that the settlement dates back to the Early Bronze Age and was used again in the Middle Ages.
The Bronze Age in Anatolia is characterized by advanced metalworking, fortified settlements, and extensive interaction networks. In Eastern Anatolia, the Erzurum Plain, in particular, is one of the important centers reflecting the socio-economic and cultural structure of this period. In this context, Kırkgöze Fortress and its surrounding settlement area, located at an altitude of 2,146 m southeast of Kırkgöze Village in the Yakutiye District of Erzurum Province, were documented using unmanned aerial vehicle (UAV)-assisted photogrammetric methods and subjected to detailed analysis. The rare and oblique images obtained in the study were processed to produce orthomosaic maps, Digital Terrain Models (DEMs), Digital Surface Models (DSMs), contour lines, and topographic sections. This metrically defined plan organization, wall lines, entrance layouts, and preservation status of the fortress. The near-rectangular plan, corner projections, and controlled entrances suggest a defensive design. While the ruins of the city walls, reaching a thickness of approximately three meters, reveal the monumental character of the structure, the ceramic finds unearthed in the surrounding area show that the settlement dates back to the Early Bronze Age and was used again in the Middle Ages.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Kırkgöze Kalesi, Erzurum Ovası, Tunç Çağı, Fotogrametri, Kırkgöze Fortress, Erzurum Plain, Bronze Age, Photogrammetry
Kaynak
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
51
