Öğretmen adaylarının matematikte utanç, öz yeterlilik ve kaygıları arasındaki ilişki

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Artvin Çoruh Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Öğretmen adaylarının mesleki yeterlik ve kimlik gelişimlerini incelerken utanç önemli bir duygu olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda öğretmen adaylarının matematiksel utanç deneyimleri de önemli bir araştırma konusu haline gelmektedir. Ayrıca öğretmen adaylarının matematik özelinde yaşadıkları utanç duygusunu kapsayan bu popülasyonun standart bir değerlendirmesi için güvenilir ve geçerli bir araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada, Jenßen vd. (2023) tarafından geliştirilen orijinal adı The Shame in Mathematics Questionnaire (SHAME-Q) olan ölçeğin Türkçeye uyarlanması aynı zaman da geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını gerçekleştirmek amaçlanmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarıyla yürütülen bu çalışmada matematikte utanç duygusu ile matematik öz yeterlilik ve kaygılarının arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla, genel tarama modelleri kapsamında yer alan ilişkisel model tercih edilmiştir. Çalışma Türkiye'de farklı üniversitelerde Sınıf Eğitimi Anabilim Dalında eğitim görmekte olan 289 kadın ve 80 erkek toplam 369 katılımcıdan oluşmaktadır. Türkçe uyarlama aşamasında, modelin Türk kültürüne özgü örneklemdeki veri ile gösterdiği uyumu test etmek üzere gerekli istatistiksel analizler yapılmıştır. Araştırmadaki verilerin analizinde SPSS ve LİSREL yazılımlarından yararlanılmış; ölçeğin Cronbach Alpha katsayısı .901 olarak bulunmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular ölçeğin Türk kültürel bağlamında da özgün yapısını sürdürdüğünü ve geçerli-güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini desteklemektedir. Daha sonra gerçekleştirilen analizler doğrultusunda, Sınıf öğretmeni adaylarının matematiksel utanç duygusu ile matematik öz yeterlilikleri arasında negatif yönlü ve kaygıları arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırmanın bulguları ışığında, eğitimciler, uygulayıcılar ve gelecekte benzer konularda çalışma yürütecek araştırmacılar için önerilerde bulunulmuştur.
Shame emerges as a significant emotion when examining the professional competence and identity development of pre-service teachers. In this context, the experience of mathematical shame among pre-service teachers has become an important subject of investigation. Furthermore, there is a need for reliable and valid instruments to evaluate this emotion within the specific context of mathematics. The present study aimed to adapt the Shame in Mathematics Questionnaire (SHAME-Q) originally developed by Jenßen, Roesken-Winter and Blömeke (2023) into Turkish and to conduct validity and reliability analyses within a Turkish sample. The study was carried out with pre-service elementary teachers and employed a correlational survey model, a subtype of general survey models, to examine the relationship between mathematical shame, self-efficacy and anxiety. The sample consisted of 369 participants (289 female, 80 male) enrolled in the Department of Elementary Education at various universities across Türkiye. During the adaptation process, appropriate statistical analyses were conducted to assess the model–data fit within the Turkish cultural context. Data were analyzed using SPSS and LİSREL software. The Cronbach's alpha coefficient for the adapted scale was calculated as .901. The findings obtained in the present study support that the scale preserves its original structure within the Turkish cultural context and serves as a valid and reliable measurement instrument. Subsequent analyses revealed a significant negative correlation between pre-service teachers' feelings of shame in mathematics and their mathematical self-efficacy, as well as a significant positive correlation with their mathematics anxiety. In light of the findings of the study, recommendations have been made for educators, practitioners, and researchers who will conduct studies on similar topics in the future.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Matematikte utanç duygusu, Matematikte öz yeterlik matematikte kaygı, Ölçek uyarlama, Sınıf öğretmeni adayı, Mathematical shame, Self-efficacy in mathematics, Anxiety in mathematics scale adaptation, Classroom teacher candidate

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Koleksiyon