Çukurova âyânları V: Hasanpaşazâde Ahmet Bey III
| dc.authorid | 0000-0001-9595-7398 | |
| dc.authorid | 0000-0002-8521-8134 | |
| dc.contributor.author | Kurt, Yılmaz | |
| dc.contributor.author | Çetinkaya, Mehmet | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-09T13:23:13Z | |
| dc.date.available | 2026-10-09T13:23:13Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.department | AÇÜ, Fen Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü | |
| dc.description.abstract | Çukurova tarihinde 1750-1850 tarihleri arasında önemli rol oynamış olan Karslızâdeler ve daha sonraki adıyla Hasanpaşazâdeler ile ilgili belge serisine Türk Tarih Kurumu Belgeler Dergisi’nde Ahmet Bey III isimli bu makalemiz ile devam ediyoruz. Böylece bir taraftan bölge tarihine hizmet ederken, bir taraftan da Osmanlı Türk tarihinin karanlık yönlerini aydınlatmaya çalışıyoruz. Ahmet Bey ile ilgili olarak daha önceki yayınlarımızda bazı bilgiler sunmuştuk. Ahmet Bey, Adana Beylerbeyi Hasan Paşa’nın torunu; Üzeyir sancakbeyi Abdullah Paşa’nın oğludur. 1793-1811 yılları arasında birçok defa Adana mütesellimliği yapmış, Adana, Tarsus, Sis ve Tevâbii Mukataasını kardeşi Mehmet Bey ve babasının amcası oğlu Mustafa Bey ile birlikte yönetmiştir. Ölümünden sonra kardeşi Mehmet Bey ve daha sonra oğlu III. Hacı Ali Bey Adana mütesellimi olmuştur. Ahmet Bey ile ilgili belgeler incelendiğinde Ahmet Bey’in mütesellim olarak Adana’nın tek hâkimi olduğunu görmekteyiz. 1811 yılında eceliyle öldüğünde birçok mukataanın sahibi olduğu gibi şehirde satın aldığı mülklerle de şehrin en zenginlerinden birisi konumundaydı. Öldüğünde yerine kardeşi Mehmet Bey’in geçmesi için atılan adımlar, bütün ulema ve sulehanın toplanıp kadı efendiye gelmesi ve İstanbul’dan berat gelmeden göreve başlatılması tam bir diplomasi zaferidir. | |
| dc.description.abstract | We continue our document series concerning the Karslızâdes -later known as the Hasanpaşazâdes- who played an important role in the history of Çukurova between 1750 and 1850. In doing so, we aim both to contribute to the regional historiography and to shed light on some of the obscure aspects of Ottoman Turkish history. We have provided certain information on Ahmet Bey in our previous publications. Ahmet Bey was the grandson of Hasan Pasha, the Beylerbeyi of Adana, and the son of Abdullah Pasha, the sancakbeyi of Üzeyir. Between 1793 and 1811, he served multiple times as the mütesellim of Adana, and together with his brother Mehmet Bey and his father’s cousin Mustafa Bey, he administered the Adana, Tarsus, and Sis Mukataa and their dependencies. After his death, his brother Mehmet Bey, and later his son Hacı Ali Bey III, assumed the position Adana mütesellim. An examination of the documents reveals that Ahmet Bey, during his tenure as mütesellim, was the sole authority in Adana. At the time of his natural death in 1811, he not only held numerous mukataa revenues but also owned extensive properties he had purchased within the city, making him one of its wealthiest figures. The steps taken to appoint his brother Mehmet Bey as his successor, the gathering of the entire ulema and notables before the qadı, and his initiation into office even before the imperial decree arrived from İstanbul constitute a complete diplomatic triumph. | |
| dc.identifier.doi | 10.37879/belgeler.2026.1 | |
| dc.identifier.endpage | 172 | |
| dc.identifier.issue | 47 | |
| dc.identifier.startpage | 1 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11494/6632 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.institutionauthor | Çetinkaya, Mehmet | |
| dc.institutionauthorid | 0000-0002-8521-8134 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Türk Tarih Kurumu | |
| dc.relation.ispartof | Belgeler | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Çukurova | |
| dc.subject | Adana | |
| dc.subject | Hasanpaşazâdeler | |
| dc.subject | Hasanpaşazâde Ahmet Bey | |
| dc.subject | A‘yân | |
| dc.subject | Mütesellim | |
| dc.subject | Dergâh-ı ‘Âlî Kapıcıbaşısı | |
| dc.subject | Mukataa | |
| dc.subject | Hasanpaşazâdes | |
| dc.subject | Notable | |
| dc.title | Çukurova âyânları V: Hasanpaşazâde Ahmet Bey III | |
| dc.title.alternative | Çukurova notables V: Hasanpaşazâde Ahmet Bey III | |
| dc.type | Article |
