Hurufat Defterlerine Göre Balıkesir’de Klasik Eğitim Kurumları
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, hurufat defterlerinde yer alan kayıtlar üzerinden 17. yüzyılın sonlarından 19. yüzyılın ortala- rına kadar Balıkesir kazasında faaliyet gösteren klasik eğitim kurumlarını incelemektedir. Medrese, da- rülkurra, muallimhane ve mekteplerin idari yapıları, görevli profilleri ve vakıf temelli işleyişleri bütüncül bir çerçevede ele alınmıştır. Hurufat defterlerinde kayıtlı atama, azil, berat yenileme ve ücret bilgileri; taşra eğitim kurumlarının sürekliliğini, vakıf sisteminin belirleyici rolünü ve yerel aktörlerin eğitim faa- liyetlerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Bulgular, 18. yüzyılda kurumsal yoğunluğun belirgin biçimde arttığını, bu artışın büyük ölçüde mevcut yapıların ihyası ve yeni inşa ile sağlandığını; muallimhanelerin ve mekteplerin eğitimin ağırlık merkezini oluşturduğunu göstermektedir. Çalışma, Balıkesir’deki klasik eğitim ağını sosyo-ekonomik ve idari boyutlarıyla analiz ederek hurufat defterlerinin Osmanlı taşra eği- tim tarihindeki önemini vurgulamaktadır.
This study examines classical educational institutions that operated in the district of Balıkesir from the late 17th century to the mid-19th century using data derived from hurufat registers. It analyzes the administrative structures, personnel profiles, and waqf-based financial mechanisms of madrasas, darülkurras, muallimhanes, and mekteps, and evaluates their roles within the local educational net- work. Records concerning appointments, dismissals, salary allocations, and berat renewals reveal the institutional continuity of provincial education and the central role of waqf structures in sustaining these institutions. The findings indicate that institutional density increased significantly during the 18th century, largely driven by the restoration of existing structures and new constructions. The findings also demonstrate that muallimhanes and mektebs formed the core of the educational system. The study contributes to the understanding of Balıkesir’s classical educational system by highlighting its socio-eco- nomic and administrative characteristics, and emphasizes the significance of hurufat registers as key archival sources for the study of Ottoman provincial education.
This study examines classical educational institutions that operated in the district of Balıkesir from the late 17th century to the mid-19th century using data derived from hurufat registers. It analyzes the administrative structures, personnel profiles, and waqf-based financial mechanisms of madrasas, darülkurras, muallimhanes, and mekteps, and evaluates their roles within the local educational net- work. Records concerning appointments, dismissals, salary allocations, and berat renewals reveal the institutional continuity of provincial education and the central role of waqf structures in sustaining these institutions. The findings indicate that institutional density increased significantly during the 18th century, largely driven by the restoration of existing structures and new constructions. The findings also demonstrate that muallimhanes and mektebs formed the core of the educational system. The study contributes to the understanding of Balıkesir’s classical educational system by highlighting its socio-eco- nomic and administrative characteristics, and emphasizes the significance of hurufat registers as key archival sources for the study of Ottoman provincial education.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Hurufat defterleri, Balıkesir, Osmanlı eğitimi, Vakıf kurumları, Medrese, Muallimhane, Darülkurra, Hurufat registers, Ottoman education, Waqf institutions, Madrasa
Kaynak
Vakıflar Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
65
