Yaşlı karaçam meşcerelerinde farklı şiddetlerdeki örtü yangınlarının erozyon, toprak solunumu, azot mineralizasyonu ve mikrobiyal biyokütle ile diğer bazı toprak özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi

Yükleniyor...
Küçük Resim

Tarih

2017

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu çalışmada, orman yangınlarının azot mineralizasyonu, mikrobiyal biyokütle, toprak solunumu, bazı toprak özellikleri, yüzeysel akış, taşınan sediment miktarı ve erodibilite üzerine etkileri zamana bağlı olarak ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Amasya Orman Bölge Müdürlüğü, Çorum Orman İşletme Müdürlüğü, Osmancık Orman İşletme Şefliği sınırlarındaki yaşlı karaçam meşcerelerinde, düz ve eğimli alanlarda, düşük ve orta şiddetli kontrollü deneme yangınları yapılmıştır. Deneme yangınları yapılan sahalardan 12 adet (2 eğim düzeyi x 2 yangın şiddeti x 3 tekrar=12) ve bitişiğindeki kontrol alanlarından 12 adet olmak üzere toplam 24 adet deneme alanı alınmış ve çalışma için gerekli ölçüm ve örneklemeler bu alanlarda yapılmıştır. Toprak özelliklerini belirlemek için her bir deneme alanından iki farklı noktadan 3 aylık dönemlerle 0-5 cm ve 5-15 cm derinliklerden örnekler alınmıştır. Alınan örnekler üzerinde organik madde, tekstür, su tutma, pH, N, Ca, Mg, K ve P analizleri yapılmıştır. Ayrıca, aynı örnekler üzerinde fumigasyon tekniği kullanılarak mikrobiyal biyokütle, mikrodestilasyon tekniği ile de azot mineralizasyonu tespitleri yapılmıştır. Toprak solunumu mevsimsel olarak 3 yıllık periyodlarda soda kireç yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Yüzeysel akış ölçümleri her bir deneme alanına kurulan 5x2 m ebatlarındaki 24 adet erozyon parselinde yürütülmüştür. Çalışma neticesinde elde edilen bulgular incelendiğinde yangının toprak organik maddesinde anlamlı düzeyde bir azalmaya neden olmadığı belirlenmiştir. Benzer şekilde yakmanın toprağın kil içeriğine ve faydalanılabilir su kapasitesine anlamlı etkisi görülmemiştir. Çalışma alanı topraklarının pH değerleri yangın sahalarında kontrol sahalarından daha fazla bulunmuştur. Yanan alan topraklarında mineral elementlerin konsantrasyonunda anlamlı değişim görülmemiştir. Toprak solunumu kontrol sahalarında yangın sahaları ile hemen hemen aynı bulunmuştur. Mikrobiyal biyokütle karbon (MBC) ve mikrobiyal biyokütle azot (MBN) değerleri yangın sahalarında daha düşük bulunmuştur. Yakmanın MBC ve MBN üzerine etkisi anlamlı bulunmuştur. Azot mineralleşmesi üst toprakta yangın sahalarında kontrol sahalarından daha fazla bulunmuştur. Ancak bu değişimde yakmanın etkisi toplam amonyum mineralleşmesinde istatistiki olarak anlamlı bulunmamıştır. Nitrat mineralleşmesi ve toplam mineralleşme anlamlı şekilde artmış ve bu değişimde düşük şiddetli yangının etkisi olmuştur. Yangın parsellerinde meydana gelen erozyon miktarı 72.8 kg/ha/yıl iken bu değer kontrol parsellerinde 29.3 kg/ha/yıl olmuştur. Az eğimli-yangın parsellerinde ortaya çıkan erozyon, yangın şiddetine göre değerlendirildiğinde, düşük ve orta yangın şiddetinin erozyon üzerinde anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir.
In this study, the effects of forest fires on nitrogen mineralization, microbial biomass, soil respiration, some soil properties, soil removal via surface runoff and soil erodibility were investigated with the timing of sampling being in major consideration. For this purpose, four different prescribed burning sites with high and low intensities located on high and low slope areas under old pinus nigra stands were being selected to conduct the study at, Osmancık Forest District, Corum Province in Amasya Forest Regional Directorate. Within a prescribed burning area total of 12 samples were taken including 2 samples for slope level, 2 for fire intensity, and 3 for replication purpose. Same number of samples were also taken from the adjacent control area. To determine the characteristics of the soils, 3 soil samples from the depths of 0-5 and 5-15 cm were taken for each treatment type in every tree-month period. These samples were analyzed for their organic matter, texture, water retention, pH, N, Ca, Mg, K and P content. In addition, these samples were used to determine the microbial biomass using the technique of the fumigation, and the mineralization of nitrogen via microdistilation. Soda-lime method was used to determine soil respiration in each season throughout three-year study period. Total of 24 surface runoff plots by 5x2 m was located on the ground to obtain the water samples, which were measured and picked up after each severe precipitation or every two weeks if there was no severe rainfall. Our results indicated that fire did not reveal significant decrease in soil organic matter. Similarly, there were no significant change in soil clay content and available water capacity. Soil pH was significantly higher in burned sites than in control. Soil nutrient concentrations did not show any significant increase in burned sites. Soil respiration rate was almost same in burned sites and in controls. Microbial biomass carbon (MBC) and nitrogen (MBN) values were lower in burned sites compared to controls. Fire caused significant decreases in MBC and MBN. N mineralization was higher in surface soil of burned sites compared to controls. But, this effect was not significant in ammonium mineralization. Nitrate mineralization and total N mineralization was significantly increased in low intensity fire sites. Mean total annual surface erosion in burned plots was 72.8 kg/ha while it was 29.3 kg/ha in control sites. There was no significant difference in surface erosion between low and medium fire intensity sites

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Yangın şiddeti, Toprak solunumu, Mikrobiyal biyokütle, Azot mineralizasyonu, Toprak erozyonu, Fire intensity, Soil respiration, Microbial biomass, N mineralization, Soil erosion

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Sağlam, B., Tüfekçioğlu, A., Tüfekçioğlu, M., Küçük, M., Ateş, M., (2017).Yaşlı Karaçam Meşcerelerinde Farklı Şiddetlerdeki Örtü Yangınlarının Erozyon, Toprak Solunumu, Azot Mineralizasyonu ve Mikrobiyal Biyokütle ile Diğer Bazı Toprak Özellikleri Üzerine Etkilerinin Belirlenmesi.