The status of ijtihad in the early period of wahhabi thought and the meaning of commitment to a madhhab on fiqh
Yükleniyor...
Tarih
2017
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Cumhuriyet Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
The founder of Wahhabism, Mu.ammad ibn 'Abd al-Wahhab (d. 1206/1792), is on the side of those who advocate that ijtihad's gate is open. In his thought, the continuity of knowledge about the truth is based on the sustainability of ijtihad, and in every period, there have been mujtahids to interpret the nass in consistent with the issues. The later scholars have developed the thoughts related to ijtihad on this platform. Wahhabi thought does not describe madhhab as a systematic integrated approach. According to them, the madhhab is the hukm that were made within the discretion of mujtahids on the basis of na.. on the issues open and free to ijtihad. With this approach, they have tried to explain what refers to the word of "Our madhhab is the one of Ahmad b. Hanbal (d. 241/855)". It has been suggested that this acknowledgment does not mean taqlid that the words of madhhab imams are replaced with the Qur'an and Sunna just as some other members of madhhab do so. Either Muhammad ibn 'Abd al-Wahhab or his disciples have based their own opinions of such as ijtihad, madhhab, taqlid, ittiba and ikhtilaf upon the proofs that Hanbali Madhhab, Ibn Taymiyya (d. 728/1328) and Ibn Qayyim (d. 751/1350) used. Our aim in this study is to determine how the issues regarding such as ijtihad, taqlid, madhhab, ikhtilaf, etc. were examined in the primary sources that formed Wahhabi thought. In the early period Wahhabi sources, it is not possible to find definitions of Islamic law in technical terms. Topics have been dealt with within the framework of the answer to a problem/fatwa or a criticism. For this reason, our method will be based on reaching a conclusion about " The Status of Ijtihad in the Early Period of Wahhabi Thought and The Meaning of Commitment to a Madhhab on Fiqh." in the light of the opinions of the first period thinkers.
Vehhâbîliğin kurucusu Muhammed b. Abdülvehhâb (ö. 1206/1792) içtihat kapısının açık olduğunu söyleyenlerin tarafında yer alır. Ona göre hakikatin bilgisinin devamı içtihadın devamlılığına bağlıdır ve her dönemde, o dönemin sorunlarına uygun şekilde nasları yorumlayacak müçtehitler bulunur. Sonraki ulemâ da içtihatla ilgili düşünceleri bu zeminde geliştirmiştir. Vehhâbî düşüncesi; mezhebi, sistematik bir bütün olarak tarif etmez. Onlara göre mezhep içtihada konu olabilen meselelerde müçtehitlerin delile dayalı olarak tercih ettikleri hükümdür. Bu yaklaşımla “Mezhebimiz Ahmed b. Hanbel’in (ö. 241/855) mezhebidir” sözünden ne kastedildiğini anlatmaya çalışmışlardır. Bu kabul edişin diğer mezhep mensuplarının yaptığı gibi mezhep imamlarının sözlerinin Kitap ve sünnetin önüne geçirilmesi anlamındaki taklit olmadığı ileri sürülmüştür. Gerek Vehhâbîliğin kurucusu Muhammed b. Abdülvehhâb, gerekse tabileri içtihat, mezhep, taklit, ittiba, ihtilaf hususundaki düşüncelerini Hanbeli mezhebi, İbn Teymiyye (ö. 728/1328) ve İbnü’l-Kayyim’in (ö. 751/1350) kullandığı delillere dayandırarak temellendirmişlerdir. Bizim bu makaledeki amacımız ise Vehhâbî düşüncesini oluşturan ilk kaynaklarda içtihat, taklit, mezhep, ihtilaf gibi mevzulara nasıl yaklaşıldığını tespit etmektir. İlk dönem Vehhâbî kaynaklarında ıstılahî anlamda fıkhî tanımlamalar bulmak mümkün değildir. Konular ya bir sorunun/fetvanın ya da bir eleştirinin cevabı çerçevesinde ele alınmıştır. Bu sebepten dolayı yöntemimiz ilk dönem düşünürlerin görüşlerinden hareketle “İlk Dönem Vehhâbî Düşüncesinde İçtihadın Konumu ve Fıkhî Bir Mezhebe Bağlılığın Manası” ilgili bir sonuca ulaşmak şeklinde olacaktır.
Vehhâbîliğin kurucusu Muhammed b. Abdülvehhâb (ö. 1206/1792) içtihat kapısının açık olduğunu söyleyenlerin tarafında yer alır. Ona göre hakikatin bilgisinin devamı içtihadın devamlılığına bağlıdır ve her dönemde, o dönemin sorunlarına uygun şekilde nasları yorumlayacak müçtehitler bulunur. Sonraki ulemâ da içtihatla ilgili düşünceleri bu zeminde geliştirmiştir. Vehhâbî düşüncesi; mezhebi, sistematik bir bütün olarak tarif etmez. Onlara göre mezhep içtihada konu olabilen meselelerde müçtehitlerin delile dayalı olarak tercih ettikleri hükümdür. Bu yaklaşımla “Mezhebimiz Ahmed b. Hanbel’in (ö. 241/855) mezhebidir” sözünden ne kastedildiğini anlatmaya çalışmışlardır. Bu kabul edişin diğer mezhep mensuplarının yaptığı gibi mezhep imamlarının sözlerinin Kitap ve sünnetin önüne geçirilmesi anlamındaki taklit olmadığı ileri sürülmüştür. Gerek Vehhâbîliğin kurucusu Muhammed b. Abdülvehhâb, gerekse tabileri içtihat, mezhep, taklit, ittiba, ihtilaf hususundaki düşüncelerini Hanbeli mezhebi, İbn Teymiyye (ö. 728/1328) ve İbnü’l-Kayyim’in (ö. 751/1350) kullandığı delillere dayandırarak temellendirmişlerdir. Bizim bu makaledeki amacımız ise Vehhâbî düşüncesini oluşturan ilk kaynaklarda içtihat, taklit, mezhep, ihtilaf gibi mevzulara nasıl yaklaşıldığını tespit etmektir. İlk dönem Vehhâbî kaynaklarında ıstılahî anlamda fıkhî tanımlamalar bulmak mümkün değildir. Konular ya bir sorunun/fetvanın ya da bir eleştirinin cevabı çerçevesinde ele alınmıştır. Bu sebepten dolayı yöntemimiz ilk dönem düşünürlerin görüşlerinden hareketle “İlk Dönem Vehhâbî Düşüncesinde İçtihadın Konumu ve Fıkhî Bir Mezhebe Bağlılığın Manası” ilgili bir sonuca ulaşmak şeklinde olacaktır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Wahhābī, Ijtihād, Madhhab, Ikhtilāf, Ittibā‘, Taqlīd, Ta‘aṣṣub, Vehhâbî, İçtihat, Mezhep, İhtilaf, İttiba, Taklit, Taassup
Kaynak
Cumhuriyet Theology Journal- Cumhuriyet Ilahiyat Dergisi
WoS Q Değeri
N/A
Scopus Q Değeri
N/A
Cilt
21
Sayı
2
Künye
Turhan, K . (2017). İlk Dönem Vehhâbî Düşüncesinde İçtihadın Konumu ve Fıkhî Bir Mezhebe Bağlılığın Manası. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi , 21 (2) , 1323-1354 . DOI: 10.18505/cuid.307556
